Aiyedatiwa ṣe ìlérí ìwòsàn tó lọ́ọ̀rìn fún àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Ondo

Ìròyìn Òwúrọ̀

Gomina Lucky Aiyedatiwa ti Ipinle Ondo ni ọjọrú sọ pe iṣakoso rẹ yoo tẹsiwaju lati ṣe eto itọju ilera fun awọn olugbe ipinlẹ naa. Aiyedatiwa, ti igbakeji rẹ, Dokita Olayide Adelami ṣoju fun, fun ni idaniloju ni ipade Igbimọ Ẹgbẹ Agbofinro Akọkọ ti ọdun 2026 lori awọn iṣẹ itọju ilera akọkọ ti o waye ni Akure.
Gomina naa ṣapejuwe eto ilera ipilẹ kii ṣe ipinnu eto imulo nikan ṣugbọn ojuse iwa rere ninu ipese awọn iṣẹ itọju ilera, paapaa si awọn obinrin, awọn ọmọde, awọn agbalagba ati awọn olugbe igberiko ati awọn agbegbe ti ko ni itọju.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, ìtọ́jú ìlera àkọ́kọ́ ṣe pàtàkì láti dín ikú tí a lè dènà kù, láti mú kí àwọn àbájáde ìlera sunwọ̀n síi àti láti ṣàṣeyọrí ìlera gbogbogbò.
Ó ní ìjọba ìpínlẹ̀ náà ti ṣe àṣeyọrí pàtàkì ní ẹ̀ka náà, pàápàá jùlọ nínú ìṣàyẹ̀wò àwọn ilé iṣẹ́, ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn òṣìṣẹ́.
Gomina naa fi kun un pe o nilo lati tesiwaju ipa naa ki o si se pupo lati se aseyori ipa ti o ga ju.
Aiyedatiwa sọ pé ìjọba rẹ̀ dúró ṣinṣin láti ṣe àtìlẹ́yìn fún àtúnṣe àwọn iṣẹ́ ìtọ́jú ìlera àkọ́kọ́ ní ìpínlẹ̀ náà.
Ó ní, “A ó máa tẹ̀síwájú láti fi ìpín ìnáwó sí ipò àkọ́kọ́, láti mú kí àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹ̀ka àdáni àti àwọn alábáṣiṣẹpọ̀ ìdàgbàsókè lágbára sí i, àti láti rí i dájú pé a ṣe àfihàn àti pé a gbé ìgbésẹ̀ lé lórí nínú ìmúṣẹ àwọn ìgbésẹ̀ tí a gbà.”
Gómìnà rọ àwọn tó kópa láti bá ara wọn sọ̀rọ̀ dáadáa nígbà ìpàdé náà láti yanjú àwọn ọ̀ràn pàtàkì àti láti dábàá àwọn ọ̀nà tó wúlò tí ó bá àwọn ìlànà tó dára jùlọ kárí ayé mu.
Bákan náà, Olùdámọ̀ràn pàtàkì fún Gómìnà lórí Ìlera, Ọ̀jọ̀gbọ́n Simidele Odimayo, sọ pé ìjọba ìpínlẹ̀ náà ti gbé àwọn ìgbésẹ̀ láti tún ètò ìlera ṣe fún àǹfààní àwọn ènìyàn.
Odimayo ṣàlàyé pé àwọn iṣẹ́ àtúnṣe tó ń lọ lọ́wọ́ àti àtúnṣe owó oṣù fún àwọn òṣìṣẹ́ ìlera ni a fẹ́ láti fún àwọn òṣìṣẹ́ níṣìírí láti ṣe iṣẹ́ tó dára jùlọ.
Ó fi kún un pé ìpínlẹ̀ náà ti gbé àwọn ètò ìtọ́jú pàtàkì kalẹ̀ fún àwọn aboyún àti àwọn ọmọdé tí kò tíì pé ọmọ ọdún márùn-ún, àti ètò ìbánigbófò ìlera tó gbéṣẹ́ tí ó ń jẹ́ kí àwọn olùgbé ibẹ̀ lè rí ìtọ́jú ìlera láìsí ìṣòro owó.
Odimayo fi ireti han pe ipade naa yoo mu awọn abajade rere wa fun ẹka ilera.
Nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀, Dókítà Francis Akanbiemu, Akọ̀wé agba ti Ìpínlẹ̀ Ondo, sọ pé ìpàdé náà ṣe pàtàkì láti ṣe àyẹ̀wò iṣẹ́ ilé-iṣẹ́ náà ní ọdún 2025.
Akanbiemu sọ pé ìgbìmọ̀ náà yóò jẹ́ kí àwọn olùníláárí nínú ìpèsè ìlera àkọ́kọ́ lè mọ àwọn àìtó àti àwọn àlàfo tí a rí láti rí i dájú pé iṣẹ́ náà kẹsẹ jari.
Ó dá a lójú pé àjọ náà yóò máa tẹ̀síwájú láti mú àṣẹ rẹ̀ ṣẹ láti pèsè iṣẹ́ ìtọ́jú tó dára fún àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ náà.

Osun 2026: Kò sí wàhálà nínú ẹgbẹ́ òṣèlú Accord – Alága

Yínká Àlàbí

Alaga ti Accord Party ni Osun, Ogbeni Victor Akande, ti fi idi re mule pe gbogbo egbe naa yoo wa ni ipo kan ni ipinle naa, o si tun tẹnumọ pe “ko si ija kankan.”
Akande, sọ èyí ní ọjọ́rú ní Osogbo níbi ìpàdé kọkànléláàádọ́ta ti Ẹgbẹ́ Àwọn Oníròyìn, tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Frontliners.
Ó ní ìfẹ́ Gómìnà Demola Adeleke láti dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú náà dá lórí èrò òṣèlú wọn, àti ìran àti iṣẹ́ wọn tó ṣe kedere fún ìpínlẹ̀ náà.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, àwọn ẹgbẹ́ alatako ni wọ́n ń tan ìròyìn nípa ìṣòro inú ẹgbẹ́ náà àti àwọn ẹgbẹ́ tó wà nínú ẹgbẹ́ náà ká.
“Kò sí wàhálà tàbí ẹgbẹ́ abẹ́lé nínú ẹgbẹ́ Accord Party, ohun tí àwọn ènìyàn ń gbọ́ ni ìpolówó láti ọ̀dọ̀ àwọn alátakò.”
Ó ní, “Gómìnà Ademola Adeleke ṣì jẹ́ olùdíje wa àti olùdíje àsíá ẹgbẹ́ òṣèlú wa fún ìdìbò gómìnà tí yóò wáyé ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹjọ.”
Akande sọ pé àwọn ènìyàn kan tí a kò mọ orúkọ wọn ń gbìyànjú láti fa ìbínú nínú ẹgbẹ́ náà, ṣùgbọ́n ó tẹnu mọ́ ọn pé kò sí ija kankan.
Alága náà ni awọn ti fi ọrọ awọn agbẹyin bẹbọ jẹ naa ransẹ si àwọn ọlọ́pàá.
Ó sọ pé olùdíje fún ipò gómìnà ní ẹgbẹ́ Accord Party wà ní ipò tó dára pẹ̀lú àwọn olórí ẹgbẹ́ náà, ó sì fi ìgbẹ́kẹ̀lé hàn pé Gómìnà Adeleke yóò ṣẹ́gun àwọn ọta nigbẹyin.
Akande sọ pé wọ́n ti gbé àwọn àlàyé Gómìnà Adeleke sórí ojú òpó ìgbìmọ̀ ìdìbò orílẹ̀-èdè olómìnira (INEC) ní ọjọ́ ìṣẹ́gun.
Ní ìṣáájú, alága ẹgbẹ́ àwọn oníròyìn (VJA) ẹ̀ka Osun, Ọ̀gbẹ́ni Shittu Alamu, yin alága ẹgbẹ́ Accord Party fún ìsapá àìdáwọ́dúró rẹ̀ láti ṣe àṣeyọrí ẹgbẹ́ náà nínú ìdìbò gómìnà ọdún 2026 tí ń bọ̀ ní ìpínlẹ̀ náà.
Alamu ṣapejuwe alaga ẹgbẹ Accord gẹ́gẹ́ bí àlejò kọkànléláàádọ́ta (51) nínú ètò Frontliners ti ẹgbẹ́ náà, ó sì sọ pé ẹgbẹ́ náà ti gbé àwọn ìgbésẹ̀ tó lágbára láti mú kí ìṣèlú àti agbára rẹ̀ lágbára sí i ní Osun.
Ó rọ alága ẹgbẹ́ náà láti rántí pé VJA ṣì jẹ́ olùníláárí pàtàkì ní ìpínlẹ̀ náà tí ẹgbẹ́ náà bá yọrí sí olùborí nínú ìdìbò náà, ó sì tẹnu mọ́ ìdúróṣinṣin ẹgbẹ́ náà sí ìdàgbàsókè iṣẹ́ ìròyìn.

Ẹ̀wọ̀n gbére fún Sikíọ́ritì tó fipá bá Nọ́ọ̀sì lòpọ̀ ní iléèwé kan l”Eko

Yinka Alabi

Ilé ẹjọ́ kan ní Ikeja ti dá ẹ̀wọ̀n gbere fun Emmanuel Buchi, nítorí pé ó fipá bá nọ́ọ̀sì ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógójì (37) ti a forukọ bo lasiri ní ilé ìwòsàn ilé ìwé wọn.
Buchi àti nọ́ọ̀sì náà jẹ́ òṣìṣẹ́ ilé ìwé Greensprings, Awoyaya, Ibeju-Lekki, níbi tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kọkànlá ọdún 2021.
Adájọ́ Rahman Oshodi, nínú ìdájọ́ rẹ̀, sọ pé ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó ti fi ẹ̀rí hàn pé wọ́n fi ẹ̀sùn ìfipábánilòpọ̀ àti ìkọlù ló fa ìpalára sí ẹlẹ́wọ̀n náà.
Oshodi ṣàpèjúwe Buchi gẹ́gẹ́ bí òpùrọ́ lasan tí ìgbìyànjú rẹ̀ láti yà kúrò nínú àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí ó dá kò dá a dúró.
Gẹ́gẹ́ bí adájọ́ ti sọ, ẹlẹ́jọ́ náà kò fi ìkáàánú hàn fún ìwà rẹ̀, nítorí ó ń tẹnumọọ pe nọọsi naa gbà láti bá òun lòpọ̀.
Ó sọ pé ìdájọ́ ìfipábánilòpọ̀ jẹ́ ẹ̀wọ̀n ìgbésí ayé tí òfin là kalẹ̀, èyí tí ó fi hàn pé àwùjọ dẹ́bi fún ìwà ọ̀daràn náà.
Adájọ́ náà tún sọ pé ipò ọ̀ràn náà jẹ́ ohun tó ń bani nínú jẹ́ gidigidi, nítorí pé ẹlẹ́jọ́ náà halẹ̀ mọ́ agbẹjọ́rò nígbà tó ń fipá bá a lòpọ̀ ní ilé ìwòsàn ilé ìwé náà.
Oshodi sọ pe awọn ẹlẹri meji miiran ti o jẹri si ẹri ti agbẹjọro naa.
Ó sọ pé ẹ̀rí àwọn agbẹjọ́rò náà hàn gbangba, ó dúró ṣinṣin, ó ṣeé gbàgbọ́, ó sì dájú, nígbà tí ẹ̀rí àwọn agbẹjọ́rò náà kò ṣeé gbẹ́kẹ̀lé, ó sì ní irọ́ nínú.
Ó ní: “Wọ́n gbà ọ́ síṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùṣọ́ ní Greensprings School, Awoyaya, iṣẹ́ rẹ sì ni láti dáàbò bo ẹ̀mí àti dúkìá.
“Dípò kí o dáàbò bo agbẹjọ́rò, o di ẹni tí ó kọlù ú nípa fífi iṣẹ́ rẹ sílẹ̀ ní alẹ́ ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kọkànlá ọdún 2021.”
“O wọ ile iwosan ile-iwe, nibi ti o ko ni aṣẹ lati wa, o si fipa ba a lo nigba ti o nikan wa lori iṣẹ ni alẹ ọjọ yẹn.”
Adájọ́ náà fi kún un pé ẹ̀rí fi hàn pé ẹlẹ́jọ́ náà lo agbára àti ìwà ipá sí agbẹjọ́rò nípa títẹ ọwọ́ rẹ̀ mọ́lẹ̀, dídi ẹsẹ̀ rẹ̀ mú, àti lílo bàtà ààbò rẹ̀ láti fi ẹsẹ̀ tẹ̀ ẹ́ mọ́lẹ̀.
Ó ní àyẹ̀wò ìṣègùn fi hàn pé àwọ̀ dúdú ti yí padà sí ojú òsì rẹ̀ àti pé àwọn ọgbẹ́ inú abẹ rẹ̀ hàn.
Ilé ẹjọ́ náà sọ pé, nínú ọ̀rọ̀ tó sọ fún àwọn ọlọ́pàá láìsí ìdájọ́, ẹlẹ́jọ́ náà kọ̀wé pé agbẹjọ́rò sọ fún un pé, “Ẹ fi mí sílẹ̀ nísinsìnyí.”
Ẹlẹ́wọ̀n náà gbà lábẹ́ ìbéèrè alágbéyẹ̀wò pé òun túmọ̀ sí pé kíkọ̀ rẹ̀ túmọ̀ sí ìfọwọ́sowọ́pọ̀.
Ilé ẹjọ́ tún sọ pé ẹlẹ́jọ́ náà ṣe àgbékalẹ̀ ìgbèjà nípa sísọ pé ọ̀rẹ́bìnrin rẹ̀ ni agbẹjọ́rò náà, ẹ̀sùn tí ó lòdì sí ọ̀rọ̀ tí ó sọ fún àwọn ọlọ́pàá.
Oshodi sọ pé: “Ní gbogbo ìgbà tí wọ́n bá ń ṣe ìwádìí yìí, o kò tíì fi hàn pé o mọ bí iṣẹ́ rẹ ṣe le tó tàbí pé o ti ṣe ohun tó burú tó.
“Láìka àwọn ìpalára ara, agbẹjọ́rò náà yóò ní àwọn àmì ọpọlọ ti ìrúfin náà.”
“Nítorí náà, wọ́n dá ẹjọ́ ẹ̀wọ̀n ayérayé fún ìfipábánilòpọ̀ àti ẹ̀wọ̀n ọdún mẹ́ta fún ìkọlù tó fa ìpalára.”
Ilé ẹjọ́ gbà pé ìdájọ́ náà yóò wáyé ní àkókò kan náà, wọ́n sì pàṣẹ pé kí wọ́n forúkọ ẹlẹ́bi náà sílẹ̀ nínú ìwé àkọsílẹ̀ àwọn ẹ̀sùn ìbálòpọ̀ ti ìpínlẹ̀ Eko.

Àwọn agbébọn tún jí obìnrin aláboyún gbé ní Ondo

Ìròyìn òwúrọ̀

Ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ní Ìpínlẹ̀ Ondo ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé wọ́n jí obìnrin alaboyún kan gbé ní Àgbègbè Ayede ní Ìjọ́ba Àgbègbè Àríwá ti Ìpínlẹ̀ náà.

DSP Abayomi Jimoh, Agbẹnusọ fun awọn ọlọpaa, ti o jẹri si ijnigbe naa ni ọjọru ni Akure, salaye pe awọn alaabo ti wa ni ipo lati gba olufaragba naa laye laisi ipalara.

“Lẹ́yìn tí wọ́n ti gba ìròyìn náà, àwọn aláṣẹ ti kó àwọn ẹgbẹ́ ológun lọ sí ibi ìṣẹ̀lẹ̀ náà.”

“Àwọn ìsapá ń lọ lọ́wọ́ láti gba alaboyun naa àti láti mú àwọn tó ṣẹ̀ isẹ ibi,” Jimoh salaye yii fún àwọn oníròyìn.

Ni bayii, olugbe agbegbe naa ti o ni ka fi orukọ bo oun lasiri salaye pe iṣẹlẹ naa waye ni awọn bata ẹsẹ diẹ si Ile-iṣẹ Ajọ ijọba apapọ, Igbatoro, Akure ni ọjọ Iṣẹgun ni nnkan bii agogo meje irọlẹ.

“Ìjínigbé náà wáyé ní àná (ọjọ́ Ìṣẹ́gun) ní nǹkan bí agogo méje ààbọ̀ ní agbègbè Ayede nítòsí Alagbaka Extension Akure, níbi tí àwọn agbébọn ti mú Arábìnrin Mary Jesulayomi kan tí wọ́n sì gbé lọ.

“Ní àfikún, wọ́n jí Arábìnrin Ogunleye Mese, ẹni ọdún marundinlaadọrun-un (85), gbé, ṣùgbọ́n wọ́n tún tú u sílẹ̀ lẹ́yìn náà, nígbà tí ọkọ rẹ̀ ẹni ọdún aadọrun-un(90), Pa Ogunleye Mese, farapa gidigidi nínú igbiyanju náà,”.

Iroyin gbe e pe laarin ọjọ Satide, ọjọ kẹrinlelogun si Tuside ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kin-in-ni, ọdun 2026, (24 – 27/01 2026) awọn ọran ijinigbe mẹta ni a ti royin ni awọn agbegbe mẹta ni Agbegbe Ijọba Agbegbe Akure North.

Ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù yií, wọ́n jí ènìyàn mẹ́rin gbé ní agbègbè Eleyewo, nígbà tí àwọn ọlọ́pàá gbà méjì lára ​​àwọn tí wọ́n fara pa là.

Bákan náà, ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù yii, wọ́n jí obìnrin kan gbé ní Ilu-Abo, nígbà tí àwọn agbébọn yìnbọn pa àwọn olùgbé mẹ́ta nígbà ìṣẹ̀lẹ̀ náà.

Ìjínigbé tuntun ni ti obìnrin aboyún yii ní agbègbè Ayede ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù yii.

AI yóò rọ́pò àwọn oníròyìn tí kò kọ́ ẹ̀kọ́ kún ẹ̀kọ́ nìkan – Alaga NUJ

Yínká Àlàbí

Comrade Akeem Abas, Alaga, Nigeria Union of Journalists (NUJ), Oyo State Council, sọ pé Artificial Intelligence (AI) le ropo awọn oniroyin ti ko wa imọ kun imọ.
Abas sọ èyí ní Ibadan ní ọjọ́rú ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ AI ọjọ́ méjì, tí ìgbìmọ̀ ìpínlẹ̀ náà ṣètò pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú American Open University, Nàìjíríà.
Iròyìn gbe e pé àkọlé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà ni “Fún àwọn oníròyìn ní agbára pẹ̀lú ọgbọ́n àtọwọ́dá fún iṣẹ́ ìròyìn tó dára, tó ní ìmọ̀ tuntun àti tó ṣetán fún ọjọ́ iwájú”.
Gẹ́gẹ́ bí Abas ti sọ, oníròyìn tí ó ní agbára lórí ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ kì í ṣe ewu fún ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè, ṣùgbọ́n ó jẹ́ alábáṣiṣẹpọ̀ pàtàkì nínú kíkọ́ orílẹ̀-èdè.
Ó sọ pé pẹ̀lú ìmọ̀ AI, àwọn oníròyìn lè di olùdámọ̀ràn ìròyìn, tí wọ́n ń fún àwọn ìjọba, àwọn ilé-iṣẹ́ àti àwọn ẹ̀ka àdáni ní ìwádìí, ní ṣíṣe àgbéyẹ̀wò dátà, ètò àkóónú, àti iṣẹ́ ìmọ̀ràn ìbánisọ̀rọ̀.
Ó fi kún un pé wọ́n lè kọ́ àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn àti ìmọ̀ ẹ̀rọ tuntun, àwọn ibi ìṣàyẹ̀wò òtítọ́, àwọn ibi ìwádìí, àti àwọn ibi ìròhìn tí wọ́n ń ran lọ́wọ́ láti ṣiṣẹ́ fún àwọn ènìyàn pàtàkì.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, àwọn oníròyìn tún lè ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdámọ̀ràn ìlànà àti àwọn ogunagbongbo lórí ìbánisọ̀rọ̀ gbogbogbò, ní ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba, àwọn aṣòfin, àti àwọn ilé iṣẹ́ ìdàgbàsókè pẹ̀lú àwọn òye tí ó dá lórí ìwádìí, àwọn ọgbọ́n ìbáṣepọ̀ gbogbogbò, àti àwọn ìtàn tí ó darí ẹ̀rí.
Abas sọ pé, ní ìtumọ̀ òótọ́ rẹ̀, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà kò jẹ́ fún àánú, bí kò ṣe fún kíkọ́ agbára.
“Ìran yìí bá Ètò Ọrọ̀ Ajé Nàìjíríà mu, èyí tí ó fi àwọn ọgbọ́n, àtúnṣe tuntun, ìṣòwò, àti ìdàgbàsókè owó ènìyàn sí ipò àkọ́kọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ń darí ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè.”
“Bí orílẹ̀-èdè náà ṣe ń tẹ̀síwájú sí ètò ọrọ̀ ajé tí ó dá lórí ìmọ̀, a kò gbọdọ̀ yọ àwọn oníròyìn kúrò nínú ìyípadà yìí.”
“Nígbà ìpolongo ìdìbò wa, a ṣe ìlérí láti kọjá ìdarí àmì sí ìṣọ̀kan tí a gbé kalẹ̀ nípasẹ̀ ìlànà, a sì ṣe ìlérí láti fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wa ní àwọn ọgbọ́n tí ó túmọ̀ sí ìbáramu, ìdúróṣinṣin, àti ọlá nínú ọrọ̀ ajé tí ń yípadà.”
Ó ní, “Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí fún àwọn oníròyìn Ọgọfa (120) jẹ́ ìmúṣẹ tààràtà ti ìlérí yẹn; AI kò ní rọ́pò àwọn oníròyìn, yóò rọ́pò àwọn oníròyìn tí wọ́n kọ̀ láti kọ́ ẹ̀kọ́ nìkan.”
Abas rọ àwọn olùkópa láti yípadà láti ìròyìn ojoojúmọ́ sí ìròyìn oníròyìn tí ó dá lórí ìwádìí àti ìdáhùn.
Ó pe àwọn oníròyìn láti béèrè ìbéèrè lórí ìwífún, túmọ̀ àwọn ìlànà, kí wọ́n sì tan ìmọ́lẹ̀ sí àwọn aráàlú ní ọ̀nà tí yóò mú kí ìjọba tiwantiwa àti ìjíhìn lágbára sí i.
“Fún àwọn olùṣètò òfin àti àwọn olùníláárí tó wà níbẹ̀, ètò yìí ń fi ìránṣẹ́ tó lágbára ránṣẹ́; ìdókòwò sí àwọn oníròyìn jẹ́ ìdókòwò sí àṣírí, ìdúróṣinṣin àti ìṣàkóso tó ní ìmọ̀.
“Ilé iṣẹ́ ìròyìn tó ní ìmọ̀ ẹ̀rọ kì í ṣe ohun tó dára láti fi ṣe iṣẹ́ afẹ́fẹ́; ó jẹ́ ohun tó pọndandan fún orílẹ̀-èdè.”
“Ẹ jẹ́ kí a rántí pé iṣẹ́ ìròyìn ti yege gbogbo ìdàrúdàpọ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ nítorí pé ó ń yí padà láìfi ẹ̀mí rẹ̀ sílẹ̀.”
“Ọgbọ́n inú ẹ̀dá gbọ́dọ̀ mú ìdájọ́ ènìyàn pọ̀ sí i, kì í ṣe láti rọ́pò rẹ̀; ó gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́ fún ìjọba tiwantiwa, kì í ṣe láti ba a jẹ́,” Abas salaye.
Ni bayii, Kọmíṣọ́nà fún Ìròyìn ní Ìpínlẹ̀ Oyo, Ọmọba Dotun Oyelade, ṣàpèjúwe ìfarahàn AI gẹ́gẹ́ bí ìdàgbàsókè rere.
Sibẹsibẹ, Oyelade sọ pe, gẹgẹ bi eyikeyi awọn imotuntun agbaye miiran, AI wa pẹlu awọn abawọn tirẹ, nitori pe awọn oniwun wẹẹbu tabi awọn olumulo ori ayelujara le lo o fun awọn lilo odi ti o lewu.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, àwọn ìwádìí ti fihàn pé AI jẹ́ apá pàtàkì nínú iṣẹ́ ìròyìn, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí lónìí àti ní ọjọ́ iwájú.
“Ní Ìpínlẹ̀ Oyo, ohun pàtàkì tó wà lẹ́yìn àṣeyọrí ìjọba tí Seyi Makinde ń darí ni bí a ṣe ń fi ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìwádìí sí ìjọ́ba.
“Ile-iṣẹ fun Ilẹ, Ile ati Idagbasoke Ilu n lo awọn iṣowo ilẹ wọn lati ṣe afihan igba ọtun, nitorin aa a ti dina awọn jiji owo.
“Wọ́n ti mú ìwà ẹ̀tàn dé ibi tí ó kéré jùlọ, ó sì ti ṣe ìrànlọ́wọ́ gidigidi láti mú kí owó ìnáwó ìpínlẹ̀ náà pọ̀ sí i, ó sì dé biliọnu mẹtalelọgọrun-un (N103 billion) ní ọdún 2025.”
Ó ní, “Nọ́mbà yìí nìkan dúró fún ju àpapọ̀ IGR ti àwọn ìjọba méjì tó kọjá ní ìpínlẹ̀ náà lọ.”
Oyelade bẹ awọn oniroyin lati lo anfani naa lati lo awọn anfani ati imọ ti a pese ni iṣẹlẹ ọjọ meji fun lilo ti ara ẹni ati ti ile-iṣẹ.
Ó tún yin àwọn olórí tuntun ti Oyo NUJ fún ṣíṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà láàárín oṣù méjì tí wọ́n ti gba ipò.
Bákan náà, Dókítà Seyi Akanbi, ọga agba fún Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti American Open University, Nàìjíríà, ṣàpèjúwe AI gẹ́gẹ́ bí ojútùú, ní ọwọ́ àwọn ènìyàn rere nìkan.
Akanbi sọ pe awọn alaye ti ko tọ, awọn iroyin eke ati awọn ikede jẹ awọn ewu si iṣẹ iroyin.
Nítorí náà, ó rọ àwọn oníròyìn láti kọ́ ẹ̀kọ́ àti láti lo ìmọ̀ nípa ìṣiṣẹ́ ọpọlọ fún ìwà títọ́ àkóónú, ojuse àwùjọ, ìtayọ iṣẹ́, ìṣẹ̀dá tuntun àti àtúnṣe.
Ọga agba Fasiti naa gba wọn nímọ̀ràn láti bá àwọn àjọ bíi Google ṣiṣẹ́ pọ̀ láti ṣẹ̀dá ìpìlẹ̀ àyẹ̀wò òtítọ́ fún ìpéye.

Èmi kò ṣe ìpàdé ìdákọ́ńkọ́ pẹ̀lú Kwankwaso – Fayẹmi

Ìròyìn òwúrọ̀

Gomina tẹlẹri ti Ipinle Ekiti, Dokita Kayode Fayemi, ti sẹ́ awọn iroyin ti o sọ pe o ṣe ipade oselu pẹlu Gomina ipinle Kano tẹlẹ, Sen. Rabiu Kwankwaso, ni Abuja.
Fayemi sẹ́ ìròyìn náà nínú àtẹ̀jáde Mallam Ahmad Sajoh, Olórí ọ́fíìsì ìròyìn Fayemi, ní ọjọ́rú ní Abuja.
Ìròyìn náà ṣàpèjúwe ọrọ náà gẹ́gẹ́ bí irọ́ àti ẹ̀tàn, ó rọ gbogbo ènìyàn láti fojú fo ohun tí ó pè ní irọ́ tí ó ń tàn káàkiri àwọn ìkànnì ayélujára.
Wọ́n sọ pé ẹ̀sùn náà, tí ó fara hàn lórí X (tí a mọ̀ sí Twitter tẹ́lẹ̀) nípasẹ̀ àwọn olùtọ́jú ìkànnì àwùjọ kan, wà pẹ̀lú fídíò àtijọ́ kan tí ó fi hàn pé Fayemi ń kí Kwankwaso ní ilé rẹ̀.
Wọ́n sọ pé ọ̀rọ̀ náà kò jẹ́ òótọ́ rárá, yóò sì ya Kwankwaso lẹ́nu bíi ti Feyemi.
Gbólóhùn náà ṣàlàyé pé ìgbà kan péré ni Fayemi pàdé Kwankwaso ní ọdún tó kọjá níbi ìfilọ́lẹ̀ ìwé gbogbogbòò ti Agbẹjọ́rò àgbà ti àpapọ̀ tẹ́lẹ̀, Mohammed Bello Adoke (SAN).
“Kò sí ìgbà kan rí tí Dókítà Fayemi ṣe ìpàdé òṣèlú pẹ̀lú Sẹ́nẹ́tọ̀ Kwankwaso.”
Wọ́n gbà pé Feyemi àti Kwankwaso ti jẹ́ ọ̀rẹ́ láti ìgbà tí wọ́n ti jẹ́ gómìnà, wọ́n sì tẹnu mọ́ ọn pé ìbáṣepọ̀ náà jẹ́ ti ara ẹni àti ti kìí ṣe ti ẹgbẹ́ òṣèlú.
Gẹ́gẹ́ bí gbólóhùn náà ti sọ, ìbádọ́rẹ̀ẹ́ náà dá lórí ọ̀wọ̀ fún ara ẹni àti ìfẹ́ sí ìlọsíwájú Nàìjíríà, dípò ìbáṣepọ̀ òṣèlú èyíkéyìí.
Ó kìlọ̀ pé kí a má ṣe gbìyànjú láti fi ìtumọ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú sí àjọṣepọ̀ ara ẹni, ó sì tún sọ pé ọ̀pọ̀ àwọn ọ̀rẹ́ àti àwọn alábàákẹ́gbẹ́ rẹ̀ kò ní ipa nínú ìṣèlú ẹgbẹ́ òṣèlú tàbí wọn kò ní àjọṣepọ̀ kan náà pẹ̀lú ẹgbẹ́ òṣèlú.
Gbólóhùn náà tún fi ìdúróṣinṣin Fayemi sí ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè, ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìlànà àti ìjíròrò gbogbogbòò tó ní ẹ̀rí ọkàn hàn.

Ìjọba ìbílẹ̀ Agege ṣe ìfilọ́lẹ̀ abẹ́rẹ́ àjẹsára (Measles-Rubella)

Ìròyìn òwúrọ̀
Alaga Ijoba Agbegbe Agege, Ogbeni Abdul-Ganiyu Obasa, ni ojo Isegun, se ifilọlẹ ipolongo ajesara measles-rubella, ti o tẹnumọ pataki aabo awọn ọmọde lodi si awọn aarun ti a le dena.

Ifilọlẹ naa waye ni Ile-iṣẹ Iya-ọmọ Sango PHC, Agege.
Obasa rọ àwọn òbí láti lo àǹfààní àjẹsára ọ̀fẹ́ náà, tí a fojúsùn sí àwọn ọmọdé tí wọ́n wà láàárín ọdún 0-14, láti dín àìsàn ọmọdé kù ní àwọn agbègbè ìlú ńlá.

“A ti pinnu lati mu eto ilera alakọbẹrẹ lagbara ati igbelaruge idena arun,” Obasa sọ, o tun fi idi ajọṣepọ igbimọ naa mulẹ pẹlu awọn oṣiṣẹ ilera, awọn ọba, ati awọn olori agbegbe.

Oba ti Ọgbáland, Oba Egbeyemi Oladimeji, tí ó wà níbẹ̀, tẹnu mọ́ ọn pé àjẹsára ṣe pàtàkì fún dídáàbòbò ìlera gbogbogbòò àti fífún ìgbẹ́kẹ̀lé àwùjọ lágbára sí i.

Ogbeni Wale Fayemi, Igbakeji Alaga Orile-Agege LCDA, yin ifowosowopo laarin ijoba ati awon osise ilera, o si kiyesi pe o rii daju pe ise naa bere ni irọrun jakejado Agege.

Dókítà Oluwafunmilayo Ayegbusi, Olórí Ìlera ní Agege, ṣàlàyé pé àwọn àjẹsára náà se pataki, won si wa fun idaabo bo awon omo wa, bee si ni won maa rii gba ni gbogbo awon ile iwosan ijoba lagbegbe wọn.

Ìjọba ìpínlẹ̀ Eko sèlérí ìrọ̀rùn fún aráàlú nípa àtúnṣe òpópónà Lekki/Epe

Ìròyìn òwúrọ̀

Ijọba Ipinle Eko ti ṣe ileri pe ko ni si idilọwọ bi o ti wu ko mọ ni ibi atunṣe opopona oni ogun ibusọ ti Lekki /Epe.
Olùdámọ̀ràn pàtàkì fún Gómìnà lórí ìrìnnà, Ọ̀gbẹ́ni Sola Giwa, fún ni ní ìdánilójú nínú ìkéde kan tí wọ́n gbé jáde ní ọjọ́ ìṣẹ́gun ní ìlú Èkó.

Giwa sọ pé iṣẹ́ àtúnṣe náà ni a ṣètò láti gba ọjọ́ mẹ́rìnlélọ́gọ́ta (64 days).

Ó sọ pé àwọn ìgbésẹ̀ ìṣàkóso ìrìnnà ọkọ̀ tí a ṣètò dáadáa àti tí a ṣètò láti dín ìṣòro kù ní gbogbo àkókò atunṣe náà.

Nígbà tí Giwa ń bá àwọn òṣìṣẹ́ Lagos State Traffic Management Authority (LASTMA) sọ̀rọ̀, ó ṣàlàyé pé àtúnṣe náà kò ní béèrè pé kí wọ́n ti ọ̀nà náà pa.

“Àwọn ìdánilójú ìṣàkóso ọkọ̀ ojú irin yóò wà ní àwọn ibi pàtàkì láti dín ìdàrúdàpọ̀ kù kí wọ́n sì dúró fún ìrìnàjò ọkọ̀ tí kò ní wahala ní gbogbo ọ̀nà,” ni ó salaye.

Ó fi kún un pé wọ́n ṣe àwọn ọgbọ́n ìrìnnà ní ìpele-ìpele, pẹ̀lú àwọn òṣìṣẹ́ LASTMA tó lé ní ọọdunrun (305) tí wọ́n ti gbé káàkiri àwọn agbègbè ìṣàkóso ìrìnnà mẹ́ta tó wà tẹ́lẹ̀.

Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, ìfilọ́lẹ̀ tí a fẹ̀ sí i yóò rí i dájú pé ìrìnàjò ọkọ̀ rọrùn, ìdáhùn sí ìṣẹ̀lẹ̀ kíákíá àti fífi àwọn òfin ìrìnàjò múlẹ̀ ní kíákíá.

Giwa jẹ́wọ́ pé iye ọkọ̀ tó pọ̀ sí i ní gbogbo ọ̀nà, èyí sì mú kí ó jẹ́ nítorí àwọn ìdàgbàsókè pàtàkì nínú ọrọ̀ ajé àti ètò ìṣẹ̀dá.

Ó ní, “Àwọn wọ̀nyí ní Lekki Deep Sea Port, Lekki Free Trade Zone àti Dangote Refinery, èyí tí ó ti mú kí ìbéèrè ìrìnnà pọ̀ sí i ní ọ̀nà yìí.”

Ó ṣàlàyé pé LASTMA ti gbé àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tó lágbára, àárín àti kékeré, títí kan àwọn ọkọ̀ akẹ́rù tó ń fa ọkọ̀, láti fa àwọn ọkọ̀ tó ba bàjẹ́ ní kíákíá.

Giwa sọ pe imọ-ẹrọ baluu kekere (drone) ti o maa se amojuto oju naa ti o si maa jẹ ki ijọba tete mọ ibi ti isoro ba wa kiakia.
Ó jẹ́rìí sí i pé wọ́n ti fi àmì ìtọ́sọ́nà sí i, ìmọ́lẹ̀ tó péye àti àwọn àfikún ààbò mìíràn sí i ní àsìkò àtúnṣe náà.

“A ti kó àwọn òṣìṣẹ́ Rapid Response Squad àti Kick Against Indiscipline láti mú ààbò lágbára sí i àti láti dáàbò bo ẹ̀mí àti dúkìá,” ni ó salaye.

Giwa gba àwọn awakọ̀ nímọ̀ràn láti lo àwọn ọ̀nà abayọ mìíràn tí ìjọba fọwọ́ sí láti dín alọlu ati akọlu kọgba kù.
Ó dárúkọ Coaster Road láti Ogombo sí Abraham Adesanya gẹ́gẹ́ bí ara ọ̀nà abayọ fun onimọto.

Ó rọ àwọn tó ń lo ọ̀nà láti máa ní sùúrù, láti máa tẹ̀lé òfin ìrìnnà àti láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn òṣìṣẹ́ ìrìnnà.

Àádọ́ta odún ìpínlẹ̀ Ogun: àmì ẹ̀yẹ fún Dapo Abiodun, Anthony Joshua àti àwọn ọ̀tọ̀kùlú mìíràn
Yínká Àlàbí
Ẹgbẹ́ Àwọn Òǹkọ̀wé Ere-idaraya ti Nàìjíríà (SWAN), ẹ̀ka Ogun ti kéde ètò láti bu ọlá fún Gómìnà Dapo Abiodun, Abeseku-bi-ojo àgbáyé Anthony Joshua àti àwọn mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n mìíràn fún ìdàgbàsókè eré ìdárayá ní ìpínlẹ̀ náà.

Nínú ìkéde tí Akọ̀wé, Ọ̀gbẹ́ni Segun Folarin fọwọ́ sí, ní ọjọ́ Ajé ní Abeokuta, ayẹyẹ ẹ̀bùn náà jẹ́ ara àwọn ìgbòkègbodò tí a ṣètò láti ṣe ayẹyẹ ọdún àádọ́ta ti Ìpínlẹ̀ Ogun.

Gẹ́gẹ́ bí Folarin ti sọ, ayẹyẹ náà jẹ́ láti fi àwọn àṣeyọrí tó tayọ̀ hàn, ìfaradà ìgbà pípẹ́ àti ìtìlẹ́yìn ètò fún eré ìdárayá àti ìdàgbàsókè àwọn ọ̀dọ́ ní ìpínlẹ̀ náà àti ní òde rẹ̀.

Ó ní wọ́n ń fi ọlá fún gomina fún ìdókòwò tí ìjọba rẹ̀ ń ṣe lórí àwọn ètò ìdárayá, àtúnṣe sí ìlera àwọn elere-ìje àti àtúnṣe àwọn ilé-iṣẹ́ ìdárayá pàtàkì ní gbogbo ìpínlẹ̀ náà.

Ó fi kún un pé lábẹ́ ìdarí Abiodun, ìpínlẹ̀ náà ti gbàlejò ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn eré ìdárayá orílẹ̀-èdè àti ti àgbáyé, èyí sì tún mú kí ipò rẹ̀ túbọ̀ lágbára sí i gẹ́gẹ́ bí ibi ìṣeré ìdárayá pàtàkì ní Nàìjíríà.

“Anthony Joshua, tí ìdílé rẹ̀ ti wá láti ìpínlẹ̀ Ogun, wà lára ​​àwọn tí wọ́n gba àmì-ẹ̀yẹ náà.”

“A n ṣe ayẹyẹ Joshua fun awọn aṣeyọri agbaye rẹ ninu ere-ije ati fun ṣiṣiṣẹ gẹgẹ bi awokose fun awọn elere-ije ọdọ ni ipinlẹ Ogun ati jakejado orilẹ-ede naa.

“Olùdarí Àgbà ti Ìgbìmọ̀ Ere-idaraya Orílẹ̀-èdè, Bukola Olopade, yóò tún gba ẹ̀bùn fún àwọn àfikún rẹ̀ sí ìṣàkóso eré-ìdárayá àti ìgbékalẹ̀ ìlànà, pàápàá jùlọ nínú ìdàgbàsókè eré-ìdárayá àti àwárí àwọn ẹ̀bùn.”

“A tún gbọ́dọ̀ bu ọlá fún Alake àti Olórí Àgbà ti Egbaland, Oba Adedotun Gbadebo, nítorí àtìlẹ́yìn rẹ̀ fún ìdàgbàsókè eré ìdárayá, agbára àwọn ọ̀dọ́ àti àwọn ètò ìdàgbàsókè àwùjọ,” gege bi o se salaye.

Folarin tọ́ka sí i pé nínú ẹ̀ka ilé-iṣẹ́ náà, Lafarge Africa Plc yóò wà lára ​​àwọn tí a fún ní ẹ̀bùn, nítorí àwọn ètò rẹ̀ tó ń ṣe déédéé lórí àwùjọ àti onígbọ̀wọ́ fún àwọn eré ìdárayá àti àwọn ètò tó dá lórí àwùjọ ní ìpínlẹ̀ Ogun.

“Awọn olugba ẹbun miiran pẹlu Oloye Segun Odegbami, Oloye Wale Edun, Tobiloba Amusan, Sir Kessington Adebutu, Kunle Solaja ati Churchill Oliseh laarin awọn miiran,”.

Folarin fi kún un pé àwọn tó gba ẹ̀bùn náà gé àwọn eré ìdárayá, ìṣàkóso, àwọn ilé iṣẹ́ ìbílẹ̀, àwọn àjọ ilé iṣẹ́ àti àwọn oníròyìn, wọ́n sì sọ pé gbogbo wọn ló ti kópa nínú ìdàgbàsókè eré ìdárayá àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn ọ̀dọ́ ní ìpínlẹ̀ náà.
Ó fa ọ̀rọ̀ tí alága ìgbìmọ̀ ètò náà, Ọ̀gbẹ́ni Razaq Ayinla, sọ pé àwọn ẹ̀bùn náà ni a ṣe láti gbé ìtìlẹ́yìn tí ó dúró ṣinṣin fún eré ìdárayá lárugẹ gẹ́gẹ́ bí ohun èlò fún ìdàgbàsókè àwùjọ, ìṣọ̀kan, àti ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé lárugẹ.