Steve Ayorinde  di alága níbi tí First Bank ti  ń se ìgbélárugẹ “ArtsforChange Foundation” ti ọdún 2025

Yínká Àlàbí

ArtsforChange Foundation, olùgbéga ètò ArtsforChange, ti kéde pé ìparí ńlá ti ìdíje iṣẹ́ ọ̀nà orílẹ̀-èdè ti ọdún 2025 yóò wáyé ní ọjọ́ kẹwàá oṣù Kejìlá ní Adnap Place, GRA Ikeja, Èkó.
Èyí ni yóò jẹ́ àtúnṣe kẹrin ti ìṣẹ̀lẹ̀ tó yọrí sí rere.
Ìpèníjà Ọlọ́dọọdún—tí ilé-iṣẹ́ ìṣúná owó pàtàkì ti Nàìjíríà, FirstBank, ṣe àtìlẹ́yìn rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́—ń tẹ̀síwájú láti wà lára ​​àwọn ìpìlẹ̀ tó ní ipa jùlọ ní orílẹ̀-èdè náà fún wíwá, títọ́jú, àti gbígbé àwọn ẹ̀bùn iṣẹ́ ọnà tó ń yọjú sókè.
Ìdíje ọdún 2025 ni àkọlé rẹ̀ jẹ́ “Naija Street Energy”, kókó ẹ̀kọ́ kan tó ń ṣe ayẹyẹ ìgbóná, ìfaradà, àti ẹ̀mí ìfarahàn ti ìgbésí ayé òpópónà Nàìjíríà ojoojúmọ́. Àwọn òṣèré tó kópa ni wọ́n yàn láti túmọ̀ ìgbóná àṣà yìí nípasẹ̀ àwòrán, èyí tó yọrí sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn onígboyà, alágbára, àti onínúure àṣà. Àwọn ìfisílẹ̀.
Àwọn adájọ́ tó gbajúmọ̀—tí wọ́n ní àwọn ènìyàn pàtàkì nínú iṣẹ́ ọ̀nà, àṣà, àti iṣẹ́ ẹ̀rọ tó gbòòrò—ń ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn àkọsílẹ̀ náà lọ́wọ́lọ́wọ́. Steve Ayorinde, Kọmíṣọ́nà fún Ìrìn Àjò, Ọ̀nà àti Àṣà ti Ìpínlẹ̀ Èkó tẹ́lẹ̀, ni olórí ìgbìmọ̀ náà. Pẹ̀lú irú ètò ìṣàyẹ̀wò tó lágbára bẹ́ẹ̀, àwọn olùkópa àti àwọn olùwòye lè ní ìdánilójú pé àwọn iṣẹ́ tó fi ọ̀nà tó yàtọ̀, ìpilẹ̀ṣẹ̀, àti òótọ́ hàn nìkan ni yóò tẹ̀síwájú sí ìpele ìkẹyìn.
Ẹni tó bá borí nínú ìdíje ọdún 2025 ni a ó kéde nígbà ìparí ńlá náà, yóò sì gba ẹ̀bùn owó ₦1,000,000, ní àfikún sí ìfarahàn iṣẹ́ tó ṣe pàtàkì àti àǹfààní tó ń mú kí iṣẹ́ náà sunwọ̀n síi. Ju ìdíje lọ, Ìpèníjà Ọnà ArtsforChange ti ní orúkọ rere gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ tó ń yí padà—tó ń ṣí ìlẹ̀kùn sílẹ̀ fún àwọn òṣèré ọ̀dọ́ láti ṣiṣẹ́ pọ̀, ṣe àfihàn, àti láti fẹ̀ iṣẹ́ wọn ní àdúgbò àti ní àgbáyé.

Pápákò̩ Òfurufú Àgbáyé Lekki-Epe jẹ́ ètò ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó – Sanwo-olu

Yínká Àlàbí

Sanwo-Olu, ní ọjọ́ Ajé, wá ìrànlọ́wọ́ àwọn olùfúnni-ní-owó láti jẹ́ kí Pápá Òfurufú Àgbáyé Lekki–Epe tí a fọwọ́ sí jẹ́ òótọ́.
Ó sọ pé Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó ti pinnu láti bá Ìjọba Àpapọ̀ àti àwọn àjọ rẹ̀, àti àwọn olùfúnni-ní-owó, ṣiṣẹ́ pọ̀ láti kọ́ ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ òfurufú tó lágbára, tó ní ààbò, tó sì túbọ̀ lágbára fún Nàìjíríà.
Gómìnà Sanwo-Olu sọ̀rọ̀ nígbà ìpàdé àpapọ̀ Federal Airports Authority of Nigeria National Aviation Conference tí ó wáyé ní Victoria Island, Èkó. Ààrẹ Bola Tinubu, tí Akọ̀wé fún Ìjọba Àpapọ̀, Sẹ́nétọ̀ George Akume, ṣojú fún; Gómìnà Hope Uzodinma (Imo), Babagana Zulum (Borno) àti Dapo Abiodun (Ogun), tí igbákejì rẹ̀, Engr Noimot Salako-Oyedele, ṣojú fún; àti Alága Ìgbìmọ̀ FAAN, Dókítà Abdullahi Ganduje, àti àwọn mìíràn, ló wà níbi ayẹyẹ náà.
Gomina Sanwo-Olu sọ pe Ipinle Eko yoo ṣiṣẹ pọ pẹlu gbogbo awọn ile-iṣẹ ijọba apapọ lati rii daju pe Papa ọkọ ofurufu agbaye Lekki–Epe ati Papa ọkọ ofurufu agbaye Murtala Muhammed (MMIA) di awọn apẹẹrẹ ti ohun ti o ṣee ṣe nigba ti awọn ijọba apapọ ati awọn orilẹ-ede ba ṣiṣẹ ni ọna kanna.

O sọ pe: “Ijọba apapọ ti fun Ipinle Eko ni ifọwọsi lati kọ papa ọkọ ofurufu agbaye tuntun kan ni ipo Ibeju–Lekki gẹgẹ bi iṣẹ akanṣe ajọṣepọ gbogbogbo.

Atiku àti Obi kò farahàn níbi ìfilọ́lẹ̀ ilé ẹgbẹ́ ADC tuntun l’Abuja

Yínká Àlàbí

Ṣùgbọ́n a kíyèsí pé àwọn ènìyàn pàtàkì nínú àwọn alátakò, títí bí igbákejì Ààrẹ tẹ́lẹ̀ Atiku Abubakar àti Peter Obi ti Labour Party, àwọn méjèèjì tí ADC ti ń wá fún ẹgbẹ́ kíkún, kò sí níbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà.
A tún rí i pé ilé-iṣẹ́ tuntun náà ni ilé tí Atiku lò fún ìpolongo ààrẹ rẹ̀ ṣáájú ìdìbò tó kọjá, nígbà tí ó díje lórí ìpele Peoples Democratic Party.
Nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi ìṣípayá náà, Akọ̀wé Ìpolówó Orílẹ̀-èdè ADC, Mallam Bolaji Abdullahi, kọ èrò pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà fi ìyípadà kankan hàn nínú àtúntò àwọn alátakò.
“Atiku ni ó ti jẹ́ ẹni tí ó ń gbé ilé yìí tẹ́lẹ̀, èyí tí ó lò fún ìpolongo ààrẹ rẹ̀. Ṣùgbọ́n ilé gbígbé rẹ̀ ti lọ. African Democratic Congress ni ó ti gbé ilé yìí báyìí. Èyí kò fi hàn pé ohunkóhun wà. Kò ní í ṣe pẹ̀lú ìṣípò wa. Èyí jẹ́ ìpinnu ADC nìkan,” ó sọ.

Ó fi kún un pé ẹgbẹ́ náà dúró ṣinṣin sí òdodo àti ìṣọ̀kan inú kí àwọn ìpàdé oṣù kejì tó wáyé.
“Àwọn olórí ADC, lábẹ́ alága, David Mark, ti ​​jẹ́ kí ó ṣe kedere pé ẹgbẹ́ náà yóò jẹ́ ẹni tí ó tọ́ sí gbogbo ẹni tí ó bá ní í ṣe pẹ̀lú rẹ̀. Ohun tí o pè ní ìṣòro nínú àwọn ẹgbẹ́ mìíràn ni àìṣòdodo àti àìṣòdodo.
“Inú wa dùn pé a ti pa àwọn àìgbọ́ra-ẹni-yé àti ìjà láàárín ẹgbẹ́ wa mọ́ ní ìwọ̀nba díẹ̀. Nítorí náà, kò ní jẹ́ iṣẹ́ bí ó ti rí tẹ́lẹ̀. A gbàgbọ́ pé níwọ̀n ìgbà tí a bá ń tẹ̀síwájú láti máa gbé àwọn ìlànà tí ó mú wa papọ̀ nínú ìṣọ̀kan náà, kódà nígbà tí àwọn ìṣòro bá dìde, a lè kojú wọn.”
“Fún àpẹẹrẹ, alága náà ṣèlérí fún gbogbo àwọn alága ìgbàanì jákèjádò orílẹ̀-èdè pé kò sí ẹni tí yóò fi ara rẹ̀ sílẹ̀. Ẹ sì lè rí i pé a ti mú ìlérí wa ṣẹ nítorí pé wọ́n ṣì wà níbẹ̀. Nítorí náà, tí ọ̀rọ̀ kan bá dìde, a ó yanjú rẹ̀,” gẹgẹ bi o se salaye.
Abdullahi tún dáhùn àwọn ìbéèrè nípa ipò Gómìnà Ìpínlẹ̀ Kaduna tẹ́lẹ̀, Nasir El-Rufai, àti Peter Obi nínú ẹgbẹ́ náà.
“Ẹ mọ̀ pé Gómìnà àtijọ́ Nasir El-Rufai àti Ọ̀gá Peter Obi ni a fún títí di òpin ìdìbò Anambra láti ṣe ìpinnu kan. Ní báyìí tí ìdìbò ti parí, a retí pé gbogbo ènìyàn yóò padà wá papọ̀ pátápátá.
“Ní báyìí, ipò aṣáájú èyíkéyìí kò tíì yípadà láti ìṣètò àtilẹ̀wá láàárín ẹgbẹ́ náà àti ADC,” gẹgẹ bi o se salaye.
Nígbà tí ó ń bá àwọn olùfọkànsìn ẹgbẹ́ náà sọ̀rọ̀ níbi ìṣípayá náà, Alága ẹgbẹ ADC, Sẹ́nétọ̀ David Mark, ṣàpèjúwe ilé-iṣẹ́ tuntun náà gẹ́gẹ́ bí àmì ìfẹ́ ẹgbẹ́ náà láti tún ọjọ́ iwájú ìṣèlú Nàìjíríà ṣe.
“Ìṣọ̀kan ADC yìí jẹ́ ọmọ ìtàn tí ó pọn dandan, tí ìfẹ́ àwọn ènìyàn fún ìṣàkóso rere, ìjíhìn tó pọ̀ sí i, àti ìjọba tiwantiwa tó lágbára sí i ló mú wá,”.
Mark fi kún un pé ilé iṣẹ́ náà yóò ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ibi ìṣiṣẹ́ fún ṣíṣe àwọn ọgbọ́n, ṣíṣe àtúnṣe àwọn èrò, àti ṣíṣe àwọn aṣáájú ọjọ́ iwájú.
“Láti inú àwọn odi wọ̀nyí, a ó máa tẹ̀síwájú láti gbèjà àwọn ètò ìṣèlú tí yóò gbé àwọn agbègbè ga, tí yóò fún àwọn ilé iṣẹ́ lágbára, tí yóò sì dáàbò bo àwọn ìpìlẹ̀ ìjọba tiwantiwa tí ìjọba wa dúró lé lórí.”
ADC ti ń gbìyànjú fún gbogbo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ẹgbẹ́ alatako, tí a ṣe ní oṣù Keje láti pe Ààrẹ Bola Tinubu níjà ní ọdún 2027, láti fi ẹgbẹ́ wọn sílẹ̀ ní tààràtà kí wọ́n sì forúkọ sílẹ̀ ní kíkún pẹ̀lú ADC, àṣẹ kan tí ó ti dojú kọ àtakò láti ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn pàtàkì kan.

Ìyapa wọ ìyanṣẹ́lódì ASUU

Fẹ́mi Akínṣọlá

Àwọn àgbà ní àìtọ̀ sí ojú kan ni kò jẹ́ kó hó sùù.
Látàrí ìyanṣẹ́lódì tí ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ fásitì (ASUU) kéde rẹ̀, ìgbìmọ̀ àwọn olùkọ́ yunifásítì tí a mọ̀ sí Congress of University Academics (CONUA) ti ní àwọn kò bá wọn lọ́wọ́ sí ìyanṣẹ́lódì náà ní tàwọn.

Atẹjade kan ti CONUA fi sita lọjọ Aiku, ọjọ kejila oṣu Kewaa ọdun 2025 ni wọn ti ni iyanṣẹlodi ASUU naa n da ariyanjiyan silẹ lawujọ awọn oṣiṣẹ fasiti ati awọn akẹkọọ.

Lati tan imọlẹ si ohun to ruju naa ni CONUA ninu atẹjade ti Aarẹ igbimọ naa,Ọmọwe ‘Niyi Sunmonu, buwọlu, ni wọn ti ṣalaye pe:

“Awa olori Congress of University Academics (CONUA) fẹ la a ye gbogbo eeyan, pe CONUA ko kede iyanṣẹlodi kankan, bẹẹ ni a ko kopa ninu iyanṣẹlodi to n lọ lọwọ.
Ninu atẹjade CONUA, wọn ṣalaye pe ko si idi kankan fun awọn lasiko yii lati kede ai gbọraẹniye tabi gunle iyanṣẹlodi kankan.
CONUA sọ pe nigba ti igbimọ to fẹnuko lori ajọsọ lasiko ipade oṣu Kẹwaa ọdun 2009 jokoo ipade, wọn ko pe awọn si i.

“Ẹgbẹ yii fẹhonuhan nigba naa, eyi to pada fa ipade ti a sẹ pẹlu Minisita eto ẹkọ lọjọ kọkanla, oṣu Kẹsan-an ọdun 2025.
“Nibi ipade ni Minisita ti gba ọrọ wa yẹ wo, to si ni igbimọ Yayale Ahmed yoo ri i pe gbogbo ẹgbẹ yunifasiti apapọ ni yoo kan .

” O dun mọ wa pe ileeṣẹ eto ẹkọ ti ṣe eyi.

“Bi ko ba ti i kan CONUA, ti awọn ohun ti a beere fun ko si ti i mu ariyanjiyan wa lọdọ ijọba apapọ, ko si idi kankan fun CONUA lati gunle iyanṣẹlodi”

Bẹẹ ni apa kan atẹjade igbimọ naa ka.

Wọn ni ki ẹkọ nileewe giga duro digbi lai si idiwọ ni awọn duro fun, CONUA ni oun gbagbọ ninu ajọsọ alaafia pẹlu ijọba ati awọn alẹnulọrọ.

Nigba ti wọn n ṣalaye ipo wọn lori iyanṣẹlodi yii, CONUA ṣalaye pe

“A n fi eyi rọ awọn ọmọ ẹgbẹ wa lati maa ba iṣẹ lọ labala ẹkọ ati awọn to wa ni ọfiisi eto (Academic and administrative duties).

“Iduroṣinṣin yin ati otitọ inu ṣe pataki fun ẹka ẹkọ ilẹ wa lati gunke agba.

Bakan naa ni wọn rọ awọn ọga ile ẹkọ giga lati ri i pe aabo to peye wa fun awọn ọmọ ẹgbẹ CONUA lẹnu iṣẹ wọn.

Wọn ni ki awọn akẹkọọ naa ma ṣe bẹru, nitori CONUA duro lori ipinnu rẹ lati mu ẹkọ to ye kooro wa si imuṣẹ.

ASUU tún ti gùnlé ìyanṣẹ́lódì ọlọ́sẹ̀ méjì

Fẹ́mi Akínṣọlá

Ẹgbẹ́ àwọn olùkọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì ti kéde ìgbésẹ̀ bíbẹ̀rẹ̀ ìyanṣẹ́lódì ọlọ́sẹ̀ méjì ní gbogbo ilé ẹ̀kọ́ gíga tó jẹ́ ti ìjọba bẹ̀rẹ̀ láti òní ọjọ́ Ajé, ọjọ́ Kẹtàlá, oṣù Kẹwàá, ọdún 2025.

Ààrẹ àpapọ̀ fún ẹgbẹ́ ASUU, Ọ̀jọ̀gbọ́n Chris Piwuna ló kéde ìyanṣẹ́lódì náà níbi àpérò àwọn akọ̀ròyìn tó ṣe ní ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì ìlú Abuja lọ́jọ́ Àìkú.

Ọ̀jọ̀gbọ́n Piwuna sọ pé kò sí ìgbésẹ̀ kan sàn-án láàárín ẹgbẹ́ náà àti ìjọba àpapọ̀ láti dáwọn dúró láti má gùnlé ìyanṣẹ́lódì tí wọ́n ti ń gbèrò náà.

Ó ní ìkìlọ̀ ọlọ́jọ̀ mẹ́rìnlá tí àwọn ti fi léde láti ọjọ́ Kejìdínlọ́gbọ̀n, oṣù Kẹsàn-án, 2025 ni ọjọ́ ti lọ lórí rẹ̀ láì sí èsì kankan láti ọwọ́ àwọn aláṣẹ tí ọ̀rọ̀ náà kàn.

Ó ṣàlàyé pé gbogbo àwọn ilé ẹ̀kọ́ gíga fásitì tó jẹ́ ti ìjọba àpapọ̀ tí wọ́n ti ń ṣe ẹgbẹ́ ASUU ni àwọn ọmọ ẹgbẹ́ kò ti ní ṣiṣẹ́ bẹ̀rẹ̀ láti ọjọ́ Ajé, ọjọ́ Kétàlá, oṣù Kẹwàá.
Ó fi kun pé ìgbésẹ̀ náà ń wáyé lẹ́yìn tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ti fẹnukò níbi ìpàdé àwọn aláṣẹ ẹgbẹ́ tó wáyé láìpẹ́.
Ní ọjọ́ Kejìdínlọ́gbọ̀n, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2025 ni ẹgbẹ́ ASUU ti fún ìjọba àpapọ̀ ní gbèdéke ọjọ́ mẹ́rìnlá láti dáhùn àwọn ìbéèrè àwọn tàbí kí àwọn bẹ̀rẹ̀ ìyanṣẹ́lódì.

ASUU nínú àtẹ̀jáde kan lẹ́yìn ìpàdé ẹgbẹ́ náà fẹ̀sùn kan ìjọba àpapọ̀ pé wọn kò ṣe ohun tí àwọn ń fẹ́, tí wọ́n sì ń dẹ́yẹ sí àwọn àti pé gbogbo ìfẹnùkò tí àwọn ní ni kò so èso rere.

Ní oṣù Kẹjọ, ọdún 2025 ni àwọn ẹgbẹ́ ASUU ní ilé ẹ̀kọ́ ìjọba àpapọ̀ àti ti ìpínlẹ̀ ṣe ìwọ́de ìfẹ̀hónúhàn nínú ọgbà ilé ẹ̀kọ́ wọn láti fi rán ìjọba lẹtí láti dáhùn àwọn ìbéèrè tó ti wà láàárín fún ọjọ́ pípẹ́.

“Gbogbo ìwọ́de tí a ṣe ni kò so èso rere kankan. Ohun tó fojú hàn báyìí ni pé ìjọba àpapọ̀ àti ti ìpínlẹ̀ kò náání ètò ẹ̀kọ́ àti ìgbáyégbádùn àwọn olùkọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga rárá,” ẹgbẹ́ ASUU sọ.
Ẹ̀wẹ̀, ìjọba àpapọ̀ ní ọjọ́rú, ọ̀sẹ̀ tó kọjá ti pàrọwà sí ASUU láti má gùnlé ìyanṣẹ́lódì tí wọ́n ń gbèrò náà.

Mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́, Tunji Alausa sọ pé ìjọba àpapọ̀ ní ìfarajìn sí sísan gbogbo àjẹmọ́nú àwọn olùkọ́ náà tí ìjóba jẹ wọ́n.

Alausa sọ pé ìjọba àpapọ̀ ti ń bojú wo gbogbo àwọn ìbéèrè ẹgbẹ́ náà, tí wọ́n sì ti ń ṣe akitiyan láti jíròrò pẹ̀lú wọn lójúnà àti dènà wọn láti gùnlé ìyanṣẹ́lódì.

Ó ṣàlàyé pé ìjọba ti gbé ìgbìmọ̀ kan dìde tó máa jíròrò pẹ̀lú àwọn olùkọ́, àwọn tí kìí ṣe olùkọ́ ní àwọn ilé ẹ̀kọ́ gíga tó fi mọ́ ilé ẹ̀kọ́ gbogbonìṣe àtàwọn ilé ẹ̀kọ́ olùkọ́ni.

Ó fi kun pé Ààrẹ Bola Tinubu ti fún àwọn ní ìdarí láti dènà ìyanṣẹ́lódì, kó má ba à sí ìdíwọ́ fún ètò ẹ̀kọ́ kankan.

Ṣùgbọ́n ààrẹ ASUU sọ pé ẹ̀bẹ̀ tí ìjọba àpapọ̀ ń bẹ àwọn nígbà tó ku ọjọ́ méjì tí àwọn máa bẹ̀rẹ̀ ìyanṣẹ́lódì ti pẹ́ jù.

Ọ̀jọ̀gbọ́n Pinuwa níbi ètò iléeṣẹ́ Channels TV lọ́jọ́rú tó kọjá sọ pé ìjọba kìí kọbi ara sí ìbéèrè àwọn àyàfi tí àwọn bá ti fẹ́ gùnlé ìyanṣẹ́lódì.

“Wọ́n pè wá sí ìpàdé ní ìpínlẹ̀ Sokoto, wọ́n dá ọ̀sẹ̀ mẹ́ta fún wa, tí a sì gbà àmọ́ a ò gbọ́ nǹkankan mọ́ títí di ìgbà tí a dúnkokò láti gùnlé ìyanṣẹ́lódì.

“Wọ́n ń bẹ̀ wá láti má gùnlé ìyanṣẹ́lódì. Ìfẹnùkò ọdún 2009 tí a ṣe pẹ̀lú ìjọba, a ò tíì rí àbọ̀ rẹ̀.”

Ààrẹ ASUU náà tẹnumọ pé àwọn máa gùnlé ìyanṣẹ́lódì gẹ́gẹ́ bí àwọn ṣe sọ àyàfi tí ìjọba bá gbé ìgbésẹ̀ lórí àwọn ìbéèrè àwọn.
Ní oṣù Keji, ọdún 2022, ni ẹgbẹ́ ASUU gùnlé ìyanṣẹ́lódì olóṣù kan láti fi ṣèkìlọ̀ fún ìjọba láti mú àdéhùn tí wọ́n ṣe fún ẹgbẹ́ náà ṣẹ.

Ààrẹ ẹgbẹ́ ASUU nígbà náà, Ọ̀jọ̀gbọ́n Emmanuel Osodeke fi àtẹ̀jáde kan sórí ẹ̀rọ ayélujára Twitter rẹ̀ pé àwọn yóò gùnlé ìyanṣẹ́lódì ṣùgbọ́n ìfẹ́ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àwọn ṣe pàtàkì.

Ní ọjọ́ Kẹẹ̀dógún, oṣù Kọkànlá, ọdún 2021, ASUU fún ìjọba àpapọ̀ ní gbèdéke ọ̀sẹ̀ mẹ́ta láti dáhùn gbogbo ìbéèrè àwọn ṣùgbọ́n tí ìjọba kùnà láti ṣe.

Nígbà tó ń ikọ̀ ìròyìn BBC sọ̀rọ̀, ọ̀jọ̀gbọ́n Osodeke ní láti oṣù kìíní ọdún 2021 ní ìjọba àpapọ̀ ti ṣe àdéhùn fún àwọn ṣùgbọ́n tí wọn kò ṣe àmúṣẹ rẹ̀ títí inú oṣù kejìlá.

Ní ọdún 2020, oṣù mẹ́jọ ni ASUU fi yan iṣẹ́ lódì, ìyanṣẹ́lódì náà bẹ̀rẹ̀ nínú ọsù kẹta tó sì parí nínú oṣù kejìlá lẹ́yìn tí ìjọba àti ASUU tọwọ́bọ àdéhùn.

Lẹ́yìn èyí ni ìjọba kéde pé àwọn ti fún ASUU ní ọgbọ̀n bílíọ̀nù Náírà ṣùgbọ́n ASUU ní àwọn kò rí omira débi tí wọn yóò rí ẹ̀jẹ̀ títí di àsìkò yìí.

ASUU ní ìjọba kò ì tíì mú àdéhùn wọn ṣẹ.

Àṣẹ Ọlọ́run kọ́ ni fífẹ́ ju ìyàwó kan lọ-Adewale Ayuba

Fẹ́mi Akínṣọlá

Lẹ́yìn awuyewuye tó gbòde láìpẹ́ yìí, pé gbajúmọ̀ olórin Fuji nnì, Adewale Ayuba, ti kọ ìyàw rẹ̀ sílẹ̀, àti pé òun kọ́ ló ni àwọn ọmọ tí ìyàwó náà bí, Oludasilẹ Bonsue Fuji náà ti ṣe àlàyé kíkún lórií rẹ̀ àti ìhà tó kọ sí fífẹ́ ju ìyàwó kan lọ.

Ninu ifọrọwerọ kan ti Adewale Ayuba ṣe pẹlu iwe iroyin kan lo ti ni ko sohun to jọ pe oun kọ iyawo oun, Azukaego Kwentoh, silẹ. Bẹẹ ni awọn ọmọ mẹfa to bi foun ki i ṣe ọmọ ale rara.

Lasiko ifọrọwerọ naa lo tun sọ iha to kọ si ki ọkunrin fẹ ju iyawo kan lọ.
Nigba to n ṣalaye nipa iha to kọ si igbeyawo, iyawo rẹ ti wọn lo kọ silẹ ati fifẹ ju iyawo kan lọ, olorin Fuji naa sọ pe:

” Lara nnkan ti iroyin ofege nipa igbeyawo mi fi n dun mi gan-an niyẹn. Irọ ni, iroyin naa ko wa lati ọdọ awọn ẹka iroyin ti eeyan le fọkan tan, awọn ti wọn kan fẹ pawo si apo ara wọn lo n gbe e kiri.
“Nigba ti a gbọ iroyin naa, emi ati awọn ẹbi mi kan n rẹrin-in ni. Ọmọ mẹfa ni mo bi, gbogbo eeyan lo mọ Ayuba, awọn ẹbi mi dẹ maa n fi mi yangan ni. Gbogbo wa la mọ pe irọ ni, ko ṣẹlẹ bẹẹ.

“Ọlọrun lo ṣeto igbeyawo, to paṣẹ rẹ. Eewọ ni ki ọkunrin ma niyawo nile. Ọlọrun ṣeto ọkunrin ati obinrin kan, ki i ṣe obinrin meji, ẹyọ kan naa ni. Ọlọrun ko da Adam ati Eefa rẹpẹtẹ.”

Ni afikun alaye rẹ, Adewale Ayuba sọ pe oun gbagbọ pe ilẹkun ibukun kan wa lode ọrun, eyi to maa n ṣi fun ọkunrin to ba ni iyawo kan ṣoṣo.

Ibukun naa maa n wa lati ara iyawo ati awọn ọmọ to ba wa ninu idile gẹgẹ bo ṣe wi.

Koda, o ni awọn eeyan mi-in gbagbọ pe olorin ko le ni idile gidi nitori ọrọ obinrin pupọ, ṣugbọn bi wọn ba fẹyawo lọna to tọ, Ayuba ni ko le ri bẹẹ fun wọn.

O ni oun gbagbọ pe idi niyẹn ti gbogbo nnkan fi n daa foun ati idile oun pẹlu, to jẹ bi awọn ọmọ ba beere ohunkohun ti oun ko ni, oun yoo gba adura, kinni ọhun yoo si jẹ ṣiṣe.

Ayuba ko ṣai sọ pe oun ti bẹrẹ igbesẹ ofin lori akọroyin to kọ ohun ti ko ṣẹlẹ nipa iyawo oun.

O ni ofin yoo ṣe iṣẹ rẹ, ṣugbọn ki ẹnikẹni ma ṣe gba iroyin naa gbọ rara.

Nipa ẹsin Islam to fi silẹ to si di Kristẹni, Adewale Ayuba sọ pe ede Larubawa toun ko gbọ lo fa a.

O ni o rọ oun lọrun lati ka Bibeli, ba Ọlọrun sọrọ lede ti oun gbọ ju ti Kurani lọ.

Ati pe nigba ti oun ri i ka pe Jesu ku foun, iyẹn naa to. O ni ko dẹrun ki ẹnikan too ku fun elomiran, eyi loun ṣe gba a ni Oluwa ati Olugba oun.

Ètò ìdìbò láti yan ààrẹ Cameroon gbérasọ

Fẹ́mi Akínṣọlá

Ètò ìdìbò láti yan ààrẹ ní orílẹ̀ èdè Cameroon ti gbérasọ, táwọn aráàlú sì ti bẹ̀rẹ̀ ìbò dídì.

Èèyàn tó lé ní mílíọ̀nù mẹ́jọ ní ìrètí wà pé wọ́n yóò kópa níbi ètò ìdìbò náà láti yan ààrẹ tó wù wọ́n.

Níṣe ni àwọn olùdìbò ti tò kalẹ̀ ibùdó ìdìbò Bilingual Primary School Bastos ní Yaoundé, olú ìlú orílẹ̀ èdè Cameroon, níbi tí ààrẹ Paul Biya àtàwọn ẹbí rẹ̀ yóò ti dìbò.

Ọ̀dọ́ kan, Gabriel, tó ń dìbò fún ìgbà àkọ́kọ́ sọ pé inú òun ń dùn lórí ètò ìdìbò náà nítorí òun ń kópa láti yan ààrẹ orílẹ̀ èdè àwọn.

“À ń fẹ́ ààrẹ tó máa súnmọ́ wa, ààrẹ tó máa súnmọ́ àwọn aráàlú,” ẹni ọdún mẹ́rìnlélógún náà sọ fún akọ̀ròyìn.

Ó ní ó wu òun láti ri pé gbogbo èèyàn kópa wọn lójúnà àti ri pé ètò ìdìbò náà lọ ní ìrọwọ́rọsẹ̀ tó fi mọ́ àjọ tó ń rí sí ètò ìdìbò, Elecam.
Ní àwọn ẹkùn tí wọ́n ti ń sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì, àwọn tí wọ́n ń gbìyànjú láti yapa kúrò ní orílẹ̀ èdè náà ti kéde òfin kónílé gbélé ní agbègbè náà ṣùgbọ́n àwọn olùdìbò kan ti wà ní ibùdó ìdìbò.

Àwọn tó ń gbìyànjú láti yapa náà fòfin dé àwọn aráàlú láti má kópa níbi ètò ìdìbò náà.

Àwọn olùdíje ló ń díje du ipò ààrẹ Cameroon tó fi mọ́ ààrẹ Paul Biya tó ń díje fún ìgbà kẹjọ.

Ó ti lé ní ogójì ọdún tí Ààrẹ Paul Biya ti wà nípò ààrẹ Cameroon.

Láti bíi ọ̀sẹ̀ méjì sẹ́yìn ni àwọn olùdíje ti ṣe ìrìnàjò káàkiri orílẹ̀ èdè náà láti polongo, tí wọ́n sì ń sọ fún aráàlú láti dìbò fún wọn.

Níṣe ni àwọn èèyàn kan ti ń kọminú lórí bí Biya kò ṣe yọjú sí ọ̀pọ̀ ibi ìpolongo ètò ìbò.

Ẹ̀ẹ̀kan péré ló yọjú sí ibi ìpolongo ìbò ní ẹkùn àríwá orílẹ̀ èdè náà lẹ́yìn tó lo ọjọ́ mẹ́wàá ní ilẹ̀ Yúróòpù.
Biya, ẹni ọdún méjìléláàádọ́rùn-ún, kò ì tíì pàdánù ètò ìdìbò kankan rí, táwọn èèyàn sì gbàgbọ́ pé òun náà ló máa borí ètò ìdìbò yìí.

Tí ó bá tún wọlé ìbò yìí tó sì parí sáà rẹ̀, ó túmọ̀ sí pé ó máa ṣe ìjọba fún àádọ́ta ọdún, èyí tó túmọ̀ sí pé ó máa ku ọdún kan tó máa pe ọgọ́rùn-ún ọdún láyé.

Ilé-iṣẹ́ ológun korò ojú sí bí ìyàwó ṣójà ṣe dáná sun baálé rẹ̀

Fẹ́mi Akínṣọlá

Iléeṣẹ́ ológun orílẹ̀èdè Nàìjíríà ti fídií ìròyìn ikú ọmọ ológun, Samson Haruna, tó jẹ́ dókítà ní ọ̀wọ́ kẹfà iléeṣẹ́ ọmọogun Nàìjíríà (6th Battalion), ẹni tí wọ́n ní ìyàwó rẹ̀ dáná sun.

Iroyin iku oloogbe naa lo bọ sori ayelujara, ti ọpọ eeyan si ti bẹrẹ si ni ma bu ẹnu atẹlu iṣẹlẹ naa.

Ninu atẹjade ti ileeṣẹ ologun fi lede, Lawal Bala Muhammed buwọlu, ọmọ ologun naa padanu ẹmi rẹ lẹyin ina jo gbogbo ara rẹ lasiko ti ede ayede bẹ silẹ laaarin oun ati iyawo rẹ, Retyit Haruna

Ni ile gbe awọn tọkọtaya yii ni iṣẹlẹ ọhun ti waye ni Wellington Bassey Barracks , Ibagwa nipinlẹ Akwa Ibom.

Ọjọ kejilelogun, oṣu Kẹsan an ọdun 2025 ni iṣẹlẹ naa waye

“Iwadii fihan pe iṣẹlẹ buruku yii waye lẹyin ti edeaiyede bẹ silẹ laarin tọkọtaya naa, ti inu si bi iyawo, to si ni ki oun dana sun awọn dukia to wa ni ile wọn, to si jẹ ibẹ ni ina ti mu ọkọ naa.

Oluranlọwọ oludari ẹka to n gbe iroyin sita ni ileeṣẹ ologun fikun atẹjade naa pe awọn igbiyanju lati doola ẹmi oloogbe ṣugbọn o pada jade laye.

“Dokita Haruna farapa gan an ṣugbọn a gbiyanju lati doola ni ile iwosan Battalion Medical Facility, ko to di pe a gbe lọ si ile iwosan ikẹkọsẹ ti ipinlẹ Uyo ṣugbọn o padanu ẹmi rẹ lọjọ Keje Osu Kẹwaa ọdun 2025.

Ileeṣẹ ologun ni awọn koroju pupọ si ija laarin tọkọtaya, ti wọn si tun ba awọn mọlẹbi oloogbe kẹdun .

Bakan naa ni ileeṣẹ ologun ni awọn n duro de esi iwadii eka ileeṣẹ ọlọpaa ologun, ti wọn si rọ awọn ti ọrọ kan pe ki ṣe suuru.

Ki ṣe igba akọkọ ree ti irufẹ iṣẹlẹ yii ma waye, lọdun 2022, arabinrin kan naa dana sun ọkọ rẹ niluu Osogbo.

Ifeoluwa Akanji Bamidele àti ọkọ rẹ Boluwatifẹ Bamidele ni iṣẹlẹ wọn tu gbogbo ayelujara.

Àwọn kan tún gbìyànjú láti gbẹ̀mí ọbalayé kan l’Ondo

Fẹ́mi Akínṣọlá

Orí kó ọba ilú Igoba ní ìpínlẹ̀ Ondo, Kábíyèsí John Adinlewa, yọ lọ́wọ́ ikú òjijì lẹ́yìn táwọn jàndàkú agbébọn kan ṣe ìkọlù sí i láti gbẹ̀mí rẹ̀.

Ileeṣẹ ọlọpaa ni ko din ni afurasi mẹwaa ti awọn ti mu lori ikọlu naa bayii.

Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo, DSP Ayanlade Olusola, ṣalaye pe awọn janduku agbebọn naa ṣadeede ya bo awujọ Igoba ni ijọba ibilẹ ariwa Akure ni bii ọjọ meloo kan sẹyin lati ṣe awọn eeyan ilu naa nibi.

DSP Olusola ṣalaye ninu atẹjade ti o fi sita pe oniruuru nnkan ija oloro bii ibọn, ọbẹ, ogun atawọn nnkan mi to lewu ni wọn ko dani lasiko ti wọn ya bo ilu naa.
Agbẹnusọ ọlọpaa ni awọn janduku ọhun kọlu obinrin kan torukọ rẹ n jẹ Ogunoye Oluomo, o si farapa, ti wọn si to ji nnkan rẹ ko lọ.

Alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni lẹyin naa ni wọn morile aafin Kabiyesi Adinlewa ti ilu Igoba ti wọn si gbiyanju lati ṣeku pa a.

Ọgbẹni Olusola ni Eledua lo ba ori ade naa ṣe e ti o fi moribọ lọwọ awọn kọlọnbiti ẹda naa to fẹ pa a.

Kete ti ẹnikan pe Kọmiṣọna ọlọpaa Ondo, CP Adebowale Lawal, lori foonu wi pe awọn janduku agbebọn kan ti ya bo Igoba ni ọga ọlọpaa naa paṣẹ pe kawọn ọlọpaa lọ si ilu naa ni kiakia nibi ti wọn ti mu afurasi janduku agbebọn mẹwaa.
DSP Olusola ni awọn afurasi ọhun ti n jẹwọ ipa ti wọn ko ninu ikọlu ilu Igoba.

O ni gbogbo wọn ni yoo foju bale ẹjọ ti ileeṣẹ ọlọpaa ba ti pari iṣẹ iwadii wọn.

Lara awọn nnkan ti ọlọpaa gba lọwọ awọn janduku ọhun lasiko ti wọn ṣọṣẹ ni ilu Igoba ni:

Ibọn agbelẹrọ meji

Ibọn nla oloju meji kan

Oriṣiiriṣii ọta ibọn

Oniruuru ogun

Ọbẹ ati ada ati oniruuru nnkan ija oloro mii.

DSP Olusola ni obinrin to ṣeṣe nibi ikọlu naa ti n gba itọju lọwọ nile iwosan.

O ni ileeṣẹ ọlọpaa si n wa awọn iyoku awọn janduku naa ti wọn salọ.

Agbẹnusọ ọlọpaa ni wamu wamu lawọn ọlọpaa duro si ilu Igoba bayii, ati pe ko si iyọnu kankan mọ niluu naa.

Ẹwẹ, kọmisọna ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti tun fi da awọn araalu nipinlẹ naa loju wi pe ileeṣẹ ọlọpaa ko ni kaarẹ nipa pipese abo to peye fun wọn ati nnkan ini wọn.

Ọga ọlọpaa wa kilọ fun gbogbo awọn janduku ni ipinlẹ Ondo wi pe ileeṣẹ ọlọpaa ko ni gba fun wọn lati ṣiṣẹ laabi wọn nipinlẹ naa.

Kọmiṣọna ọlọpaa ni ọdaran to ba fẹ dan ọlọpaa wo yoo jẹ iyan rẹ ni iṣu, yoo si foju wina ofin.

Ileeṣẹ ọlọpaa Ondo ti wa rọ awọn araalu lati maa ba iṣẹ wọn lọ lai foya, ki wọn si maa fi to ọlọpaa leti ti wọn ba ti kẹẹfin ẹnikẹni o fẹ ṣiṣẹ laabi.