Àwọn onísòwò Kasú ń rawọ́ ẹ̀bẹ̀ ìrànlọ́wọ́ sí ìjọba àpapọ̀
Láti ọwọ́ Yínká Àlàbí
Ẹgbẹ́ àwọn oni Kasú ti Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NCAN) ti rọ Ìjọba àpapọ̀ láti fún àwọn àgbẹ̀ àti àwọn oníṣẹ́ ní ìṣírí láti jẹ́ kí wọ́n lè lo àǹfààní wọn kí wọ́n sì lo gbogbo agbára ìdókòwò lori Kasú.
Dókítà Joseph Ajanaku, Ààrẹ Orílẹ̀-èdè ti ẹgbẹ́ náà, ṣe ìpè náà ní ọjọ́ Ajé ní Abuja níbi ìpàdé gbogbogbòò àrà ọ̀tọ̀ ti ẹgbẹ́ náà.
Ó ní ìdásí náà yóò jẹ́ kí Nàìjíríà lè díje dáadáa ní ọjà àgbáyé.
Ó fi kún un pé, ìpàdé náà jẹ́ láti mú kí àwọn olùníláárí àti gbogbo ènìyàn mọ̀ nípa àwọn ìdàgbàsókè tó ń wáyé nílé iṣẹ́ náà.
Ajanaku, ẹni tí ó sọ̀rọ̀ nípa iye owó gíga tí wọ́n ń ná lórí iṣẹ́ kaṣú, ìtọ́jú, àti ṣíṣe, tẹnu mọ́ ọn pé láìsí ìrànlọ́wọ́ ìjọba, àwọn àgbẹ̀ àti àwọn oníṣẹ́-ọnà kò ní lè rí èrè gidi jẹ.
Ó rọ ìjọba ní pàtó láti fún àwọn olùṣe iṣẹ́ ní àwọn owó àgbékalẹ̀ iṣẹ́ àgbẹ̀ pàtàkì ní ìwọ̀n èlé oní-nọ́mbà kan tí ó wà láàrín ìpín mẹ́ta sí márùn-ún nínú ọgọ́rùn-ún.
“Nípasẹ̀ irú àwọn ìṣírí bẹ́ẹ̀, àwọn olùṣètò wa lè díje dáadáa ní ọjà àgbáyé,” gẹgẹ bi o se salaye.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, àwọn olùṣe iṣẹ́ ní ìsinsìnyí ní èlé owó tí ó pọ̀ lórí àwọn owó gbèsè, tí ó wà láàrín 25% sí 35%, àti iye owó agbára tí ń pọ̀ sí i, èyí tí ó ti mú kí èrè ṣòro.
Ó fi kún un pé ilé iṣẹ́ Kasú ní àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó lé ní mílíọ̀nù márùn-ún ló ń gba àwọn òṣìṣẹ́ lọ́wọ́lọ́wọ́, ó kìlọ̀ pé àwọn ìlànà tó lè dín iṣẹ́ wọn kù lè máa halẹ̀ mọ́ wọn, nígbà tí ó sì ń dá àwọn àǹfààní díẹ̀ sílẹ̀ nínú iṣẹ́ náà.
Ààrẹ NCAN sọ pé ilé iṣẹ́ náà, tí ó ní àwọn ènìyàn tó lé ní mílíọ̀nù márùn-ún, ń ṣe nǹkan bí 350,000 mẹ́tírì tọ́ọ̀nù lọ́dọọdún.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àgbẹ̀ cashew ní Nàìjíríà ń ṣiṣẹ́ lórí ilẹ̀ tí kò tó sare oko (hektar) kan, wọ́n sì ti dojúkọ iye owó iṣẹ́ àti owó ìnáwó gíga, èyí tí ó fi wọ́n sílẹ̀ pẹ̀lú èrè díẹ̀.
Ó rántí pé ìdínkù nínú owó cashew ní ọdún 2017 mú kí ọ̀pọ̀ àwọn àgbẹ̀ gé igi wọn lulẹ̀, èyí sì jẹ́ àṣà tí ẹgbẹ́ náà ní láti yí padà nípasẹ̀ àwọn ìtọ́jú tó ń bá a lọ.
“Nàìjíríà jẹ́ olórí àgbáyé nígbà kan rí nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ cashew, ó ń gba nǹkan bí 700,000 metric tons lọ́dọọdún, ṣùgbọ́n iṣẹ́ àgbẹ̀ ti dínkù sí láàrín 350,000 sí 400,000 metric tons.”
“Ní báyìí ná, àwọn orílẹ̀-èdè bíi Côte d’Ivoire ti gbéraga síwájú, wọ́n sì ń ṣe àwọn nǹkan tó ju mílíọ̀nù kan lọ,”gẹgẹ bi o se salaye.
