Home Blog Page 20

Ìgbìmọ̀ Afọbajẹ n’Íbàdàn kéde Rashidi Ládọjà bíi Olúbàdàn Kẹrìnlélógójì

Ìgbìmọ̀ Afọbajẹ n’Íbàdàn kéde Rashidi Ládọjà bíi Olúbàdàn Kẹrìnlélógójì

Fẹ́mi Akínṣọlá

Orí tí yóó dé adé,ọrùn tí yóó lèjìgbà ìlẹ̀kẹ̀, ìbàdí tí yóó lo mọ́sàa àṣọ ọba tí
i taná yanranyanran, inú agogo ní tií wá.
Àwọn Àgbà Oyè ilẹ̀ Ìbàdàn, tí wọ́n tún jẹ́ Ìgbìmọ̀ Olúbàdàn, ṣe àkànṣe ìpàdé l’áàfin Olúbàdàn tó ń bẹ ní Òkè-Àrẹ̀mọ l’ówùúrọ̀ ọjọ́ kẹrin (ajé), oṣù Kẹjọ ọdún 2025

Níbi ìpàdé náà ni ìgbìmọ̀ Olúbàdàn ti kéde Gómìnà tẹ́lẹ̀rí n’ípìnlẹ̀ Ọyọ , Ọba Sẹ́nétọ̀ Raṣidi Adéwọ̀lú Ládọjà gẹ́gẹ́ bíi Olúbàdàn ìkẹrìndínlógójì.

Balogun Olubadan, Ọba Tajudeen Ajibola, lo kọkọ darukọ Ọba Ladọja gẹgẹ bii ẹni ti oye Olubadan kan, ko to di pe Ọba Eddy Oyewole kin ọrọ Balogun lẹyin.
Igbesẹ ti o kan bayii naa ni ki igbimọ Olubadan fi orukọ Ọba tuntun ṣọwọ si Gomina Ṣeyi Makinde ki akanṣe eto ifinijoye ati gbigba ọpa aṣẹ to bẹrẹ ni pẹrẹu.

Igbesẹ yii waye lẹyin ọjọ kọkanlelogun ti gbogbo ilẹ Ibadan ti n kẹdun ipapoda Olubadan ana, Oba Owolabi Olakulehin to re iwalẹ aṣa lọjọ keje oṣu keje ọdun yii.
Ipade naa ni yoo waye ni Aafin Olubadan, to wa ni agbegbe Oke Aremo niluu Ibadan.

Ọsẹ to kọja ni igbimọ ọhun ti fi iwe ransẹ si awọn ọmọ igbimọ naa, lati kede fun araalu pe ipo Olubadan ti sofo, ti wọn yoo si kede ẹni ti yoo gba ipo naa gẹgẹ bii aṣa ilẹ Ibadan.

Atẹjade ti Balogun ilẹ Ibadan, Ọba Tajudeen Ajibola fi ranṣẹ si awọn akọroyin tọka rẹ wi pe, aago mọkanla owurọ ni ipade naa yoo waye.
Ipade yii n waye lẹyin ti wọn ti fi ọjọ mọkanlelogun daro ipapoda Olubadan to waja, Ọba Owolabi Olakulehin.
Gbogbo awọn Oloye Agba nilẹ Ibadan ni ireti wa wi pe yoo o kopa nibi ipade naa.
Lati igba ti Olubadan ana ti waja ni ẹni ti oye naa kan, Ọba Ladọja ti n gba oriṣiriṣi alejo ni ile rẹ to n bẹ niluu Eko, gẹgẹ bi awọn eeyan ṣe n fi tilu-t’orin ṣe abẹwo si ile rẹ to n bẹ niluu Ibadan naa.

Ọjọ keje oṣu Keje ọdun 2025 ni wọn kede ipapoda Olubadan ana, saaju ọjọ naa si ni gbogbo eeyan ilu ti mọ wi pe Ọba Raṣhidi Ladọja ni oye naa kan nitori ilana bi wọn ṣe n jẹ oye Olubadan ko ruju rara.

Ọjọ Ẹti, ọjọ Kẹjọ, oṣu Kẹjọ si ni eto isinku Ọba Olakulẹhin yoo waye nile ijọsin Saint Peter’s Cathedral, to n bẹ ni Aremo, Ibadan.

Ifakalẹ tó wáyé yii lati ọwọ igbimọ afọbajẹ ki wọn le mú orukọ ọhun ransẹ si ẹka ijọba to n risi ijọba ibilẹ ati oye jijẹ nipinlẹ Oyo.

Ladoja yoo di Olubadan ti ilẹ Ibadan kẹrinlelogoji, lẹyin ibuwọlu Gomina Seyi Makinde.

Ilana yiyan Olubadan ilẹ̀ Ibadan ko ruju rara, bẹẹ ni kii fa ariwo.

Koda, ẹni ti yoo jẹ Olubadan ni aimọye ọdun si asiko yii ti mọ ara rẹ lai jẹ pe akoko ti to.

Mogaji agboole ni awọn to wa lori ila jijẹ Olubadan ti ma n bẹrẹ si ni to.

Lẹyin naa ni yoo bẹrẹ si ni sun gẹgẹ bi ilana ọba jijẹ ni Ibadan titi de ipo Jagun Balogun – Ajia – Bada – Aare Onibon – Gbonnka – Aare Egbe Omo-Oota – Lagunna – Aare Ago – Ayingun – Asaju – Ikolaba – Aare Alasa – Agba Akin – Ekefa – Maye – Abese – Ekaarun Balogun – Ekeerin Balogun – Ashipa Balogun – Osi Balogun – Otun Balogun, Balogun, ko to wa di Olubadan ti ilẹ Ibadan.

WASSCE 2025: Ìdá méjìdínlógójì nínú ọgọ́rùn ún(38%) péré ló yege èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Ìsirò

WASSCE 2025: Ìdá méjìdínlógójì nínú ọgọ́rùn ún(38%) péré ló yege èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Ìsirò

Yínká Àlàbí

Ajọ WAEC (West Africa Examination Council) to n se kokari eto idanwo asekagba awọn akẹkọọ oniwe mẹwaa WASSCE (West African Senior School Certificate Examination) ti gbe esi idanwo wọn jade. Wọn ni o maa di wiwo lati ọjọ karun un osu kẹjọ ọdun yii.
Akẹkọọ bii Miliọnu meji lo se idanwo naa laarin osu kẹrin si ikeje kaakiri ile iwe bii ẹgbẹrun mẹrinlelogun. Ọgbẹni Amos Dangut to jẹ ọga WAEC ni Naijiria salaye pe ida mẹtadinlaadọrun un ninu ọgọrun un (87%) lo yege isẹ marun un ti ko pan dandan ki ede Gẹẹsi ati Isiro wa nibẹ. O ni ida mejidinlogoji (38%) lo yege isẹ marun un to ni ede Gẹẹsi ati Isiro ni eyi to ja wale ju ti ọdun to kọja lọ. Ọga agba yii ni ida mejilelaadọrin (72%) ninu ọgọrun un lo ni isẹ marun un pẹlu ede Gẹẹsi ati Isiro lọdun to kọja.
Ọgbẹni Dangut ni ida aadọta din diẹ (49.60%) ni awọn ọkunrin nigba ti ida aadọta le diẹ (50.40%) jẹ ida obinrin to se idanwo naa. Ọga yii ni awọn akẹkọọ to le ni ẹgbẹrun mejila ni wọn jẹ akanda eniyan ti awọn se idanwo naa fun gẹgẹ bii ipenija ẹnikọọkan wọn. Bẹẹ si ni o tun fi kun un pe ẹlẹgbẹẹ ida mẹtalelogun (22.94%) ni wọn ko le ri gbogbo isẹ wọn wo nitori awọn idi kan tabi omiran ti awọn si n se isẹ lori rẹ lọwọ.

Obìnrin gb’àjo̩ba eré ìdárayá, Oluebube àti Rosemary gbapò kín-ín-ní àti èkejì níbi eré sísá ní Algeria

Obìnrin gb’àjo̩ba eré ìdárayá,
Oluebube àti Rosemary gbapò kín-ín-ní àti èkejì níbi eré sísá ní Algeria

Yínká Àlàbí

Awo̩n obinrin gb’ajo̩ba ere idaraya patapata ni orileede yii.
O̩s̩e̩ to ko̩ja ni awo̩n obinrin gb’efe e̩ye̩ WAFCON wole, o̩jo̩ isinmi yii ni awo̩n obinrin D’Tigress naa tun bori orileede Mali nibi ife e̩ye̩ alafowo-ju-sawo̩n, lo̩wo̩ lo̩wo̩ bayii ni Oluebube Ezechukwu ti sare ju gbogbo awo̩n ake̩gbe̩ re̩ nibi idije ere idaraya ti awo̩n ake̩ko̩o̩ Se̩ko̩ndiri to n lo̩ niluu Algeria. Rosemary Nwankwo ni o se ipo keji ni eyi to tumo̩ si pe awo̩n obinrin ko gba rara mo̩ lasiko Tinubu yii.
Idije ere idaraya naa maa pari ni o̩jo̩ tuside, o̩jo̩ karun un osu ke̩jo̩ yii.

Nigeria Gb’ewúròó sójú Mali

Nigeria Gb’ewúròó sójú Mali

Yínká Àlàbí

Ikọ agbabọọlu alafọwọgba obinrin ti gbogbo aye mo si D’Tigress ti fagba han ikọ ti Mali ni ilu Abidjan, ni orileede Cote d’Ivoire ni ọjọ isinmi yii pẹlu ami ayo mejidinlọgọrin si mẹrinlelọgọta (78-64) ti ikọ Mali.
Orileede Senegal ni D’Tigress naa ni ipele to gbe wọn de asekagba pẹlu orileede Mali yii.
Arabinrin Ezinne Kalu kan n fọwọ ju bọọlu sawọn alatako ni bi Okoronkwo naa se n foju awọn agbaọọlu Morocco ri ni ọsẹ to kọja.
Igba mejila ọtọọtọ ni awọn ikọ obinrin Nigeria ati Mali ti pade nibi Afrobasket yii. Orileede Nigeria jawe olubori lẹẹmẹjọ nigba ti iko Mali jawe olubori lẹẹmarun un. Ipade akọkọ waye ni ọdun 2003, wọn na Nigeria ni ami ayo mejilelaadọta si mẹrindinlaadọta (52-46). Ipade ẹlẹẹkeji waye ni ọdun 2005, orileede Nigeria na wọn ni ami ayo mọkandinlaadọrin si mẹrinlelogoji (69-44). Ipade kẹta waye ni ọdun 2009, wọn na Nigeria ni ami ayo mọkanlelogoji si mẹtadinlogoji (41-37). Ipade kẹrin waye ni ọdun 2011, wọn na Nigeria ni ami ayo mọkanlelaadọrin si mejilelọgọta (71-62). Ipade karun un waye ni ọdun 2013 ti wọn na Nigeria ni ami ayo mejidinlọgọrin si marundinlaadọta (78-45) ni ibẹrẹ pẹpẹ idije. Igba kẹfa naa waye ni ọdun kan naa, wọn tun na Nigeria ni ami ayo mẹtadinlọgọta si aadọta (57-50).
Ipade keje waye ni ọdun 2017, Nigeria na wọn ni ami ayo mejidinlaadọta si mẹtadinlaadọta (48-47). Ipade kẹjọ waye ni ọdun 2019 nibi ti Nigeria ti na wọn pelu ami ayo mọkandinlọgọrin si mejidinlọgọta (79-58).
Ipade kẹsan an waye ni ọdun 2020, Ikọ Nigeria tun na wọn ni ami ayo mẹrinlelaadọrin si mọkandinlọgọta (74-59). Ipade kẹwaa waye ni ọdun 2021, Nigeria tun na wọn ni ami ayo aadọrin si mọkandinlọgọta.
Ipade kọkanla waye ni ọdun 2022 ni abala FIBa World Cup, Nigeria tun na wọn ni ami ayo mẹtalelaadọrin si mọkandinlaadọrin (73-69).
Igba kejila lo waye ni ọjọ isinmi, ọjọ kẹta osu kẹjọ, ọdun 2025, orileede Nigeria lo tun gbo ewuro si wọn loju pẹlu ami ayo mejidinlọgọrin si mẹrinlelọgọta (78-64). Eyi ni o jẹ igba karun un D’Tigress Nigeria maa gba ife eye naa leralera.
Gbogbo awọn ọmọ Nigeria lo ti n ki awọn iko D’Tigress ku oriire nitori Aarẹ tun maa fi oye dawọn lọla pẹlu ile ati owo rọgunrọgun.

Ìròyìn òwúrò̩ tuntun

Ìròyìn òwúrò̩ tuntun

Yilwatda di alága e̩gbé̩ òsèlú APC

Yilwatda di alága e̩gbé̩ òsèlú APC

Yínká Àlàbí

O̩jo̩gbo̩n Nentawe Yilwatda di alaga agba e̩gbe̩ oselu APC.
Ipade oni ni ipade ako̩ko̩ ti awo̩n e̩gbe̩ agba oselu APC maa se le̩yin iku Aare̩ ana, Muhammadu Buhari. Le̩yin idide ise̩ju kan fun Aare̩ ana ni alaga awo̩n gomina fun e̩gbe̩ oselu APC, Alagba Hope Uzodinma tii se gomina ipinle̩ Imo kede alaga naa. Ipinle̩ Plateau ni o ti wa.

Ó mà se o! Ikú p’ojú oníjàkadì Hulk Hogan dé.

Ó mà se o! Ikú p’ojú oníjàkadì Hulk Hogan dé.

Yínká Àlàbí

Alimutu wole o̩la ni orileede Amerika nigba to mu ilumo̩o̩ka onijakadi Hulk Hogan lo̩ ni e̩ni o̩dun mo̩kanlelaado̩rin.
Awo̩n is̩e̩ abe̩ kan to se ni o̩run ni iroyin gbe pe o se’ku ojiji paa.
Hogan ni okiki re̩ be̩re̩ si ni Kan kaakiri agbaye ni o̩dun 1980.
Die̩ lara awo̩n ti Hogan ba ke̩gbe̩ nigba naa ti ijakadi (wrestling) fi lokiki  ni André the Giant, Randy Savage àti The Ultimate Warrior.

Ìgbésẹ̀ ọ̀tun lórí bí America àti UAE ṣe mú kí físà gbígbà níra fún ọmọ Nàìjíríà

Ìgbésẹ̀ ọ̀tun lórí bí America àti UAE ṣe mú kí físà gbígbà níra fún ọmọ Nàìjíríà

Fẹ́mi Akínṣọlá

Ìjọba àpapọ̀ ti kéde ìfarajìn rẹ̀ láti rí i dájú pé, ìbáṣepọ̀ ọlọ́jọ̀ pípẹ́ tó wà láàárín Nàìjíríà àti ìjọba ilẹ̀ Amẹ́ríkà àti United Arab Emirates, UAE, ń gbòòrò si.

Àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ Ààrẹ Bola Tinubu, Bayo Onanuga fi léde lọ́jọ́ Ìṣẹ́gun, ọjọ́ kẹẹ̀dógún, oṣù Keje, ọdún 2025 sọ pé ìjọba àpapọ̀ ti ń gbé ìgbésẹ̀ lórí àwọn ìròyìn tó ń jáde nípa àwọn àyípadà òfin táwọn orílẹ̀ èdè náà ń gbé jáde tako Nàìjíríà.

Onanuga ní, àwọn iléeṣẹ́ àti àjọ ìjọba àpapọ̀ tí ọ̀rọ̀ náà kàn ti bẹ̀rẹ̀ ìgbésẹ̀ àti ìjíròrò láti wá ojútùú sáwọn nǹkan tó n kọ àwọn ọmọ Nàìjíríà lóminú lórí àwọn òfin náà.

Ó ṣàlàyé pé ìjọba Amẹ́ríkà ti fi àtẹ̀jáde síta pé nǹkan méjì gbòógì ló mú àwọn gbé ìgbésẹ̀ náà.

Àkọ́kọ́ ni pé orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà nílò láti ṣe àfọ̀mọ́ báwọn ọmọ Nàìjíríà ṣe máa ń lò kọjá ọjọ́ tí wọ́n bá fún wọn ní físà dà ní Amẹ́ríkà, tí wọ́n sì nílò àkọ́ọ́lẹ̀ tó péye nípa àwọn ọmọ Nàìjíríà tó wà ní ìlú wọn.
Bákan náà ló ní ìgbésẹ̀ náà wáyé látàrí àtúnṣe sí ètò gbígba físà èyí tí Amẹ́ríkà máa ń ṣe ní gbogbo ìgbà, tó sì jẹ́ pé wọ́n tún le ṣe àyípadà rẹ̀ láìpẹ́ tó fi mọ́ iye ìgbà tí èèyàn le wọ orílẹ̀ èdè náà pẹ̀lú físà kan.

Ó fi kun pé ààrẹ Bola Tinubu ti fèsì nípa dídarí gbogbo àwọn iléeṣẹ́ àtàwọn àjọ tí ọ̀rọ̀ kàn láti tẹ̀lé gbogbo àwọn ìlànà tó yẹ nípa níní àjọṣepọ̀ tó dán mọ́rán pẹ̀lú àwọn ilẹ̀ òkèèrè àti níní àwọn àkọ́ọ́lẹ̀ tó yẹ nípa ẹnikẹ́ni tó bá ń gbèrò láti ṣe ìrìnàjò lọ sáwọn orílẹ̀ èdè mìíràn.

Ààrẹ tún rọ àwọn ọmọ Nàìjíríà láti máa tẹ̀lé gbogbo òfin tó bá de físà wọn, kí wọ́n máa tẹ̀lé àwọn òfin tó rọ̀ mọ́ orílẹ̀ èdè tí wọ́n bá ṣàbẹ̀wò sí lójúnà àti ri pé wọn kò ba ọmọlúàbí wọn jẹ́ àti pé wọ́n jẹ́ kí àwọn míì rí àǹfàní bẹ́ẹ̀ jẹ.

Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ lórí ìlànà tuntun tí UAE ṣẹ̀ṣẹ̀ gbé jáde tako àwọn ọmọ Nàìjíríà, ìjọba àpapọ̀ ní àwọn aláṣẹ UAE kò ì tíì fi ohunkóhun ṣọwọ́ sáwọn nípasẹ̀ àtúnṣe tí wọ́n ṣe sí ìlànà físà gbígbà wọn.

Agbẹnusọ ààrẹ náà wòye pé ètò físà gbígbà ṣì ń lọ bó ṣe yẹ, tó sì ń lọ létòlétò.

Ó sọ pé ààrẹ dúpẹ́ lọ́wọ́ ìjọba UAE pẹ̀lú àjọṣepọ̀ tó ń wáyé láàárín orílẹ̀ èdè méjéèjì àti pé gbogbo àwọn nǹkan táwọn èèyàn ń sọ lórí ìlànà tuntun yìí ni ìjọba ń gbé ìgbésẹ̀ lé lórí lọ́nà tó yẹ.

Ó sọ àrídájú rẹ̀ pé àwọn yóò ṣe àrídájú láti máa tẹ̀lé ìlànà tó yẹ láti mú ìgbé ayé rọrùn fáwọn èèyàn ní gbogbo ibi tí wọ́n bá fẹ́ gbé nílẹ̀ òkèèrè.
Ṣáájú ni ìjọba orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà kéde àtúnṣe sí bí àwọn èèyàn láti orílẹ̀ èdè míì ṣe le ṣàbẹ̀wò sí orílẹ̀ èdè náà tó fi mọ́ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.

Àtúnṣe sí ètò gbígba “físà” sí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà yìí tí wọ́n pé ní ‘Visa Reciprocity Policy for Nigeria’ yóò bẹ̀rẹ̀ lójú ẹsẹ̀.

Ìgbésẹ̀ tuntun yìí máa ní ipa lórí àwọn tó bá ṣe àbẹ̀wò sí Amẹ́ríkà àmọ́ kò ní ní ipá lórí àwọn tó bá fẹ́ gba físà láti máa lọ gbé Amẹ́ríkà.

Èyí túmọ̀ sí pé láti àsìkò yìí, ọmọ Nàìjíríà tó bá fẹ́ gba físà láti lọ ṣàbẹ̀wò sí Amẹ́ríkà kò ní ní àǹfàní láti wọ orílẹ̀ èdè náà ju ẹ̀ẹ̀kan péré lọ àti pé wọn kò ní ní àǹfàní láti lo ju oṣù mẹ́ta lọ.

Ṣáájú àsìkò yìí, Amẹ́ríkà máa ń fún àwọn ọmọ Nàìjíríà ní físà láti ṣàbẹ̀wò sí orílẹ̀ èdè náà fún bíi ọdún méjì sí márùn-ún.

Láàárín ọdún náà, èèyàn le wọ Amẹ́ríkà kò sí jáde ní iye ìgbà tó bá wù ú títí tí ọjọ́ fi máa lọ lórí físà náà ṣùgbọ́n èyí ti yípadà báyìí.

Àtẹ̀jáde kan tí iléeṣẹ́ Amẹ́ríkà ní Nàìjíríà fi sójú òpó ìtàkùn ayélujára wọn lọ́jọ́ Ìṣẹ́gun sọ pé gbogbo àwọn tó ti àwọn ti fún ní físà ṣáájú ọjọ́ Kẹjọ, oṣù Keje ló máa wà bó ṣe wà, tí wọ́n sì máa lo ìgbà tí wọ́n fún wọn pé.

Àtẹ̀jáde náà ṣàlàyé pé ìgbésẹ̀ yìí ń wáyé nítorí pé ó pọn dandan láti máa ṣe àtúnṣe sí ètò ìrìnnà wọn ní gbogbo ìgbà.

Wọn fi kun pé ìgbésẹ̀ náà tún ń wáyé láti gbẹ̀san ètò físà gbígbà táwọn orílẹ̀ èdè mìíràn ń gbé kalẹ̀ fún wọn tó fi mọ́ Nàìjíríà.

Lẹ́yìn tí Amẹ́ríkà kéde ìpinnu rẹ̀ yìí náà ni United Arab Emirates náà gbé òfin síta nípa ìlànà gbígba físà fáwọn ọmọ Nàìjíríà.
Gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde tí Amẹ́ríkà gbé kalẹ̀, wọ́n ní ìlànà mẹ́ta ni ìjọba Nàìjíríà gbọ́dọ̀ tẹ̀lé kí ètò gbígba físà lè máa lọ bó ṣe yẹ.

Níní àwọn ìwé ìrìnnà tó péye lọ́wọ́: wọ́n ní àwọn orílẹ̀ èdè tó ń wọ Amẹ́ríkà gbọdọ̀ ṣe àrídájú rẹ̀ pé wọ́n ní àkọ́ọ́lẹ̀ àti àmì ìdánimọ̀ àwọn èèyàn tó péye lọ́wọ́.

Ṣíṣe àtúnṣe sí báwọn èèyàn ṣe ń kọjá ìgbà tí wọ́n fún wọn: Wọ́n gbọ́dọ̀ gbé ìgbésẹ̀ láti ri pé àwọn tó ń wọ Amẹ́ríkà kò máa lò ju gbèdéke àsìkò tí wọ́n fún wọn lọ.

Gbígbé ìmọ̀ nípa ẹni tó ń gba físà jáde: wọ́n ní wọn gbọdọ̀ máa pèsè àwọn ìròyìn tó yẹ, yálà nípa àwọn ìwà ọ̀daràn tí ẹni tó bèèrè bá ti wù sẹ́yìn láti dá ààbò bo àwọn aráàlú.

Wọ́n fi kun pé àwọn ní ìfarajìn sí ìbáṣepọ̀ tó wà láàárín orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà àti Nàìjíríà láti ọjọ́ pípẹ́ lójúnà àti mú kí orílẹ̀ èdè méjéèjì wà ní ààbò tó péye.

Àtẹ̀jáde wá kan sáárá sí àjọ tó ń rí sí ètò ìwọléjáde èrò èrò ní Nàìjíríà àtàwọn ẹ̀ṣọ́ ààbò fún iṣẹ́ takuntakun wọn láti ri pé wọ́n ṣàmúlò ìlànà tó yẹ.

Bákan náà ni wọ́n rọ àwọn arìnrìnàjò ní Nàìjíríà láti rip é wọ́n ń tẹ̀lé ohun tí físà wọn bá sọ, kí wọ́n sì ri pé àwọn ìwé ẹ̀rí tí wọ́n fi ń ṣe ìrìnàjò pé pérépéré, kí wọ́n sì ri pé ó jẹ́ ojúlówó.

Òkúta olówo iyebíye tó jàbọ̀ láti ojú ọ̀run Mars sórílẹ̀ ayé di títà ní $4.3m

Òkúta olówo iyebíye tó jàbọ̀ láti ojú ọ̀run Mars sórílẹ̀ ayé di títà ní $4.3m

Fẹ́mi Akínṣọlá

Òkúta Mars kan tí wọ́n ní irú rẹ̀ ṣọ̀wọ́n – tó sì jẹ́ pé òhun lo tọbi jùlọ tí wọ́n máa ṣàwárí ní orílẹ̀ ayé – ni wọ́n ti tà ní owó iyebíye $4.3m ní New York lọ́jọ́rú.

Òkúta náà tó jábọ́ láti ojú ọ̀run Mars ni wọ́n pè ní NWA 16788. Ó wúwo tó ìwọ̀n kílógíráàmù mẹ́rìnlélógún àbọ̀ (24.5kg) tó sì gùn ní ìwọ̀n sẹ̀ǹtímítà méjìdínlógójì àti ọwọ́ kan (38.1cm) gẹ́gẹ́ bí Sotheby’s ṣe sọ.

Ẹkùn kan ní orílẹ̀èdè Niger ni wọ́n ti rí òkúta náà nínú oṣù Kọkànlá ọdún 2023.

Ó tóbi ní ìdá àádọ́rin (70%) ju òkúta Mars kankan tí wọ́n tí i rí lórílẹ̀ èdè ayé lọ gẹ́gẹ́ bí iléeṣẹ́ Sotheby’s tó ṣe agbátẹrù títà rẹ̀ ṣe sọ.
Sotheby ṣe àpèjúwe òkúta náà, èyí tó fẹ́ fi ara jọ àwọ̀ pupa, bí ohun tí kò wọ́pọ̀ rárá. Bíi irinwó àwọn òkúta yìí ni wọ́n ti ṣàwárí ní òde ayé.

“Èyí ni òkúta Mars tó tóbi jùlọ tí a máa rí láyé. Ó ṣòro láti ri kí irú rẹ̀ jàbọ̀ láti ibẹ̀yẹn síbí,” Cassandra Hatton, igbákejì alága tó ń rí sí ọ̀rọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìtàn àwọn ohun àlùmọ́nì ní iléeṣẹ́ Sotheby’s sọ nínú fídíò kan tí wọ́n fi sórí ayélujára.

“Ẹ rántí pé ìdá àádọ́rin ni omi tó yí ilé ayé ká. Fún ìdí èyí, oríire ńlá ló jẹ́ pé orí ilẹ̀ ni òkúta jàbọ̀ sí tí kìí ṣe láàárín omi, èyí tó ṣeéṣe ká ṣàwárí rẹ̀ níbẹ̀ náà.”

Ibí tí òkúta náà yóò padà sọlẹ̀ sí kò ì tíì yé ẹnikẹ́ni nítorí gbogbo ìròyìn àti ìmọ̀ nípa títà rẹ̀ yóò wáyé lábẹ́nú.

Àlékún owó orí àti gbogbo owó tí wọ́n ná le lórí jẹ́ kí àpapọ̀ iye rẹ̀ jẹ́ $5.3m, Sotheby’s sọ.

Níbi ètò ọjà títà náà tó wáyé lọ́jọ́rú, àwọn ọjà tó lé ni ọgọ́rùn-ún ló wà lórí àtẹ tó fi mọ́ egungun ẹranko Ceratosaurus tó ti kú kan tí wọ́n tà ní $26m àti egungun orí Pachycephalosaurus kan tí wọ́n tà ní $1.4m.

Atiku àtàwọn míì tó fi PDP sílẹ̀, ipa wo ni yóò ní lórí ẹgbẹ́ náà?

Atiku àtàwọn míì tó fi PDP sílẹ̀, ipa wo ni yóò ní lórí ẹgbẹ́ náà?

Fẹ́mi Akínṣọlá

Igbákejì ààrẹ tẹ́lẹ̀ rí ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tó tún fìgbà kan jẹ́ èèkàn nínú ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party, PDP, Alhaji Atiku Abubakar ti kéde pé òun ti fi ẹgbẹ́ òṣèlú PDP sílẹ̀.

Nínú lẹ́tà kan tó jáde sórí ayélujára lọ́jọ́rú, ọjọ́ Kẹrìndínlógún, oṣù Keje, ọdún 2025 ṣàfihàn pé Atiku Abubakar ti kọ lẹ́tà náà lọ́jọ́ Kẹrìnlá, oṣù Keje.

Ó kọ lẹ́tà náà ránṣẹ́ sí alága ẹgbẹ́ òṣèlú PDP ní wọ́ọ̀dù Jada 1, ìjọba ìbílẹ̀ Jada ìpínlẹ̀ Adamawa.

Atiku ní ìdí tí òun fi ń kọ̀wé fipò sílẹ̀ nínú ẹgbẹ́ náà kò ṣẹ̀yìn àwọn ìyapa ẹnu tó ń wáyé láàárín òun àti ẹgbẹ́ náà.
Abubakar Atiku tẹsiwaju pé ó pọn dandan fún òun láti pọ̀ sókèrè rajà látàrí àwọn kùdìẹ̀kudiẹ tó ń wáyé nínú ẹgbẹ́ náà èyí tó lòdì sí àwọn nǹkan tó dúró lé.
Ó sọ pé òun dúpẹ́ lọ́wọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú náà fún àǹfàní tí wọ́n fún òun láti ṣe igbákejì ààrẹ Nàìjíríà fún ọdún mẹ́jọ àti àǹfàní tí wọ́n fún òun láti dupò ààrẹ ní ìgbà méjì.

“Ṣíṣe igbákejì ààrẹ fún sáà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ àti jíjẹ́ olùdíje sípò ààrẹ fún ìgbà méjì jẹ́ àwọn nǹkan tó ṣe pàtàkì sí ìgbé ayé mi. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ yìí, ó jé ohun ìbànújẹ́ ọkàn fún mi láti ṣe ìpinnu yìí.”
Ní òwúrọ̀ ọjọ́bọ̀, ọjọ́ Kẹtàdínlógún, oṣù Keje ni èèkàn ẹgbẹ́ òṣèlú PDP míì, Dele Momodu tún kọ̀wé fipò sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP.

Dele Momodu nínú lẹ́tà rẹ̀ fẹ̀sùn kàn pé àwọn kan tó ń ṣiṣẹ́ tako ìjọba àwaarawa ti gba àkóso ẹgbẹ́ òṣèlú náà.

Lòdì sí Atiku tí kò ì tíì kéde ẹgbẹ́ òṣèlú tó fẹ́ darapọ̀ mọ́, Momodu ní òun ti lọ darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú African Democratic Congress, ADC.

Momodu tó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP lọ́dún 2021 tó sì du tíkẹ́ẹ̀tì láti dupò ààrẹ fún ẹgbẹ́ náà lọ́dún 2022 sọ pé lẹ́sẹ̀kesẹ̀ ni ìkọ̀wé fí ẹgbẹ́ sílẹ̀ náà.

Láti ìgbà tí àwọn ààrẹ Bola Tinubu ti ń ko ara wọn jọ ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún yìí láti ọ̀nà tí wọ́n fi máa gba àkóso Nàìjíríà kúrò lọ́wọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú APC lọ́dún 2027 ni oníkálukú wọn ti ń fi ẹgbẹ́ òṣèlú wọn sílẹ̀.

Ṣáájú ni David Mark tí òun náà jẹ́ èèkàn nínú ẹgbẹ́ òṣèlú tẹ́lẹ̀ kéde pé òun ti fi ẹgbẹ́ òṣèlú náà sílẹ̀ tó sì darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú ADC.

Ní ọjọ́ tí àgbáríjọ àwọn alátakò ọ̀hún kéde ẹgbẹ́ òṣèlú ADC gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ òṣèlú tí wọ́n máa lò lọ́dún 2027 láti tako Tinubu ni David Mark gba káàdì gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ADC tí wọ́n sì yàn-án ní alága fìdí ẹ́ fún ẹgbẹ́ náà.
Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo, Seyi Makinde ti sọ̀rọ̀ lórí bí Atiku Abubakar ṣe fi ẹgbẹ́ òṣèlú náà sílẹ̀.

Makinde tó tún alága fún àwọn gómìnà ẹkùn gúúsù lẹ́gbẹ́ òṣèlú PDP ní bí Atiku ṣe fi ẹgbẹ́ náà sill kó ní ipa kankan lára ẹgbẹ́ àti pé ohun tó bá wuni ni ọ̀rọ̀ òṣèlú.

Ó ní ẹgbẹ́ òṣèlú PDP fi ààyè sílẹ̀ fún ẹnikẹ́ni láti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ tàbí fi ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ nígbà tó bá wù wọ́n.

Ó fi kun pé ó dára kí gbogbo àwọn tí yóò máa fọwọ́ aago ẹgbẹ́ náà sẹ́yìn láti tètè fi ẹgbẹ́ sílẹ̀.

Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ lórí ẹgbẹ́ òṣèlú ADC, ó ní PDP kò rí ẹgbẹ́ náà bí èyí tó le ṣe ìdíwọ́ tàbí jẹ́ ìdúnkokò fún PDP.