Àwọn márùn-ún tó ń ta ẹ̀yà ara èèyàn kó sí gbaga ọlọ́pàá

Fẹ́mi Akínṣọlá

Àwọn oníwààbàjẹ́ ò dákẹ́, bẹ́ẹ̀,iléeṣẹ́ ọlọ́pàá náà kò káààrẹ̀ látí ṣẹ́bùrú u wọn.
Iléèeṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun ti nawọ́ gán àwọn afurasí márùn-ún kan tí wọ́n fura sí pé wọn jẹ́ àwọn tí wọ́n máa ń lo ẹ̀yà ara ènìyàn fi ṣe oògùn owó.

Wọ́n ní àwọn márùn-ún yìí máa ń hú òkú ní itẹ́ òkú tí wọ́n sì máa ń ta ẹ̀yà ara wọn fún àwọn tó máa ń lò ó fún oògùn owó.

Àwọn afurasí náà ni Oshole Fayemi, Oseni Adesanya, Ismaila Seidu, Oseni Oluwasegun àti Lawal Olaiya.

Àtẹ̀jáde kan tí agbẹnusọ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun, Abimbola Oyeyemi fi léde lọ́jọ́ Àìkú, ọjọ́ Kejìlá ọdún 2023 ní ọjọ́ Àbámẹ́ta ni ọwọ́ tẹ àwọn afurasí náà.

Oyeyemi ní ọwọ́ tẹ àwọn afurasí náà lẹ́yìn tí àwọn kan wá fi ìròyìn náà tó àgọ́ ọlọ́pàá Odogbolu létí pé àwọn afurasí náà ń gbèrò láti lọ hú òkú níbì kan.

Ó ní àwọn afurasí náà ló wà nídìí híhú òkú káàkiri agbègbè Ososa, ìjọba ìbílẹ̀ Odogbolu, tí wọ́n sì máa ń yọ ẹ̀yà ara àwọn òkú tí wọ́n bá hú náà tà.

Ó fi kun pé gbogbo àwọn afurasí náà ló ti jẹ́wọ́ pé àwọn ló wà nídìí híhú àwọn òkú náà.

Bákan náà lọ ní wọ́n ti tún jẹ́wọ́ pé àwọn máa ń ta àwọn ẹ̀yà ara náà fún àwọn tó máa ń lò wọ́n láti fi ṣe ètùtù ọlà.

“Nígbà tí ọ̀gá ọlọ́pàá àgọ́ Odogbolu gbọ́ sí ìròyìn náà pé àwọn afurasí yìí tún fẹ́ lọ ṣọṣẹ́ ló da àwọn ọlọ́pàá síta láti fi kélé òfin gbé wọn.”

Oyeyemi tẹ̀síwájú pé Kọmíṣọ́nà ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Ogun, Frank Mba ti darí ẹ̀ka tó ń rí sí ìwádìí ìwà ọ̀daràn láti bẹ̀rẹ̀ ìwádìí lórí ìṣẹ̀lẹ̀ náà.

Ó ní lẹ́yìn ìwádìí ni àwọn afurasí náà yóò fojú ba ilé ẹjọ́ fún ìjìyà tó yẹ.

Mo jẹ gbèsè tí apá mi kò ká torí mò ń wá iṣẹ́ ìyanu lọ́dọ̀ pásítọ̀”

Fẹ́mi Akínṣọlá

Bí ayé bá n lọ sópin, onírúrurú ni yóó máa wáyé.Èyí ló mú kí arábìnrin Evarline Okello sọ ìrírí rẹ̀ pẹ̀lú ẹkún kíkorò lẹ́yìn tó yá owó láti fi san owó àgbà ìyanu fún pásítọ̀, tí ó ṣèlérí fún-un ,ṣùgbọ́n tí ọ̀rọ̀ kò rí bó ṣe fẹ́.
Arábìnrin Okello ń gbé ní agbègbè Kibera ní Nairobi tó jẹ́ olú ìlú orílẹ-èdè Kenya.

Okello pẹ̀lú omijé ní ojú ni òun kò leè san owó ilé tàbí fún àwọn ọmọ òun mẹ́rin ní oúnjẹ òòjọ́ wọn mọ́ nítorí gbèsè.

Lásìkò tí arábìnrin náà ń sọ ìrírí rẹ̀ fún akọ̀ròyìn, ó ní ìṣòro òun bẹ̀rẹ̀ lásìkò tí òun gbọ́ nípa pásítọ̀ kan tó gbóná jain, tí yóò fi òpin sí ìṣòro òun tí pásítọ̀ náà bá gbàdúrà fún òun.

‘’ Pásítọ̀ náà béèrè fún $115 (£96; 15,000 Kenyan shillings), kí òun fi lè gbàdúrà fún un’’

‘’Owó yìí ni wọn ń pè ní ọrẹ àtinúwá fún ìtẹ̀síwájú tí wọ́n ń pè ní ‘’seed offering’’ ní Èdè Gẹ̀ẹ́sì .’’

Arábìnrin Okello náà yá owó náà lọ́wọ́ ọrẹ rẹ̀ láti ta pásítọ̀ ní ọrẹ nítorí ádùrá tí pásítọ̀ bá gbà yóò ṣí ọnà ìyanu sílẹ̀ fún arábìnrin náà.

Àmọ́ ó ṣeni ní àánú pé àgbà ìyanu náà kò wáyé, ohun gbogbo tilẹ̀ bàjẹ́ sí i ni fún obìnrin náà.

‘’Ohun gbogbo tilẹ̀ wá burú sí i, ó sì ti mú ayé sú mi’’

Ìgbéyàwó mi kò dàrú – K1 De Ultimate

Mary Fágbohùn

Ilumooka olorin Fuji, Ayinde Marshal, ti a mo si K1 De Ultimate, ti soro sita leyin aheso oro pe igbeyawo re pelu iyawo re, Emmanuella, ti ni idarudapo ninu

Eyi waye leyin ti olorin naa ko ifenukonu lati odo iyawo re ninu fonran aseye ojo ibi ti iyawo re fi se ohun iyalenu fun, fonran naa lo n kaakiri ori ayelujara.

Atejade yii ni Kunle Rasheed gbenu olorin naa so ni oju opo Instagram re ni ojo Isegun.

Gege bi ohun ti atejade naa so, olorin naa ati iyawo re si feran ara won pupo ti won ko si ronu pe awon fe fi opin si igbeyawo won ri.

Atejade naa ni o pe akole re ni, ‘K1, EMMANUELLA FA AHESO ORO PE IGBEYAWO WON NI IDARUDAPO LULE’, o ka bayi pe, “O ti de eti igbo wa pe aheso oro miiran ti ko lese nle n loo kaakiri pe Mayegun ti ile Yoruba, K1 De Ultimate ko nife iyawo re mo, nitori naa o ko ifenukonu to wa lati odo iyawo re nibi aseye ojo ibi iyalenu ti won se ni Radisson Blu ni opin ose to koja.

“Awon ontaja aheso yii ka ohun ti ko ni itumo si babara lori ohun ti won ro ni okan, o ye ki won se ajoyo ki won si tan oro naa kale lori ere ti ko ye wa.

“O je ohun to buru pe awon ti won n gbe oro naa kaakiri ko ri ohun gidi kan so dipo be e o ye ki won ri pe ife ti ri ibujoko titi lai ni okan aya tokotaya naa.

“O je ohun aridaju pe K1 ati iyawo re Emmanuella nife ara won gidi. Eyi ye ko ye opo eniyan, paapaa julo awon ti won n duro lati sajoyo lori irohin ibanuje nipa tokotaya.

“Opolopo awon alabosi yi ti gba pe ibasepo naa ko le e jora, lo wa ninu irora nigba ti won ri pe igbeyawo naa n gberu si i. O kun won pelu ibanuje ati inira to be e ge ti ise oojo won fi di pe ki won si ile itaja lati mu ki ailayo won ran tokotaya ti won n fi gbogbo igba gbadun ibasepo won.

“A nife lati so ni igba kewa pe, ‘Ajike Okin’ ati oko re K1 De Ultimate mo ona lati mu ki oju won wa lara itanna oorun, ki ojiji le e bo si eyin won. Won si wa ninu oko ife, to si n lo geere lori omi, ti won o si ronu pe ki oko naa ri sinu omi tabi ki won da oko naa duro. Kunle Rasheed lo bu owo lu u. (Fun K1 De Ultimate band).”

Peter Obi sàbè̩wò sí obìnrin tí wó̩n gún lójú l’ó̩jó̩ ìdìbò

Mary Fágbohùn

Oludije fun ipo are ninu egbe oselu Labour Party, Peter Obi ti sabewo si Jennifer Efidi, obinrin ti awon janduku gun ni oju nibi eto idibo yan are ati omole igbimo asoju.

Efidi ni won gun loju nigba to fe dibo ni agbegbe Surulere, ipinle Eko.

Obi fi aworan ibewo re si obinrin naa lede ni oju opo Twitter ni ojo Aje.

O ko o wi pe, “Loni, mo se ibewo si arabinrin Jennifer Efidi. Eni ti won se akolu si ni ojo karun-din-ni-ogun osu keji ni ona lati se idena fun n ko ma ba a dibo, sugbon o duro lori ese re. Jennifer je akoni fun ijoba awarawa ni Naijiria.

“O je ona kan ti ma a fi toka si gbogbo awon omo Naijiria ti won jiya ni iru ona yii nigba ti won n gbiyanju lati se ojuse won gegebi oludibo lati le e lowo si mimu Naijiria tuntun jade. Bi opolopo awon omo Naijiria miiran, mo gboriyin fun iwa igboya ati ipinnu re. Jennifer je afihan igboya nitooto fun Naijiria tuntun.”

Mo sèpinnu láti wá’lé sí Abuja – Banky W

Mary Fágbohùn

Olorin ati oloselu Naijiria, Bankole Wellington, ti a mo si Banky W, ti soro leyin to fidi remi ninu eto idibo, o wi pe, oun sepinnu lati wa ile si Abuja.

Leyin eto idibo ojo karun-din-ni-ogbon osu keji, oludije fun ipo omole igbimo asoju fun agbegbe Eti-Osa ninu egbe oselu People’s Democratic Party padanu ipo naa sowo alatako re, Thaddeus Attah ti egbe oselu Labour Party.

Nigba to fi fonran kan lede ni ojo Aje ni oju opo Instagram re, Banky W safihan ohun to pinnu lati se leyin ti o padanu ninu eto idibo naa.

O wi pe, “Eyi lo ye ko je isin idupe wa. Leyin ti eto idibo ti pari, a wa, a n sajoyo, a n dupe lowo Olorun. Ati pe maa so oro kekere pe e wa wo ohun ti Olorun se.

“Leyin naa a lo iyen lati ru igbagbo wa soke a si dupe lowo Olorun. Leyin eyi ni a pari isin ti mo si lo si Abuja lati wa ile ati aaye fun ofiisi.”

Òsèré tíátà, Rotimi àti àfé̩só̩nà rè̩ kí o̩mo̩ kejì káàbò̩

Mary Fágbohùn

Osere tiata Naijiria ati Amerika, Rotimi Akintosho, ati afesona re, Vanessa Mdee, ti ki omo won keji kaabo.

Tokotaya naa ti safihan pe awon n reti omobinrin won lati osu kokanla odun 2022.

Rotimi fi irohin ayo naa lede ni oju opo Instagram re ni ojo Isegun.

O ko o wi pe, “Mi o le e ko okan mi papo sokan pe mo wa nibi lati kede bibi omobinrin mi to rewa, Imani! Ife bo mi mole loni #vanessamdee ti mi o ba ni dinku akoni lo je!

“Omo wa keji papo ati pe Seven ti ni aburo ti yoo ma toju. Olorun, o ti da ibukun le mi lori ni opo igba. Nitori naa, maa pariwo iyin si o! Titi aye ni maa fi dupe.“

Boko Haram pa apẹja ọgbọ̀n, “UN” figbe ta

Fẹ́mi Akínṣọlá

Àjọ iṣọkan àgbáyé, UN, ti bu ẹnu àtẹ lu bí ìkọ alakatakiti ẹsìn, Boko Haram ṣe pa ó kéré tán, ọgbọ̀n èèyàn ní ìpínlẹ̀ Borno.

Apẹja làwọn èèyàn náà tí wọ́n pàdé ikú òjijì ní ìjọba ìbílẹ̀ Gamborun Ngala, níbi tí púpọ̀ nínú àwọn olùgbé rẹ̀ jẹ́ apẹja àti àgbẹ̀.

Ẹbá ìlú Mukdolo, níbi tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Boko haram pọ̀ sí ni ìkọlù ọ̀hún ti ṣẹ̀.

Ìròyìn ní àsìkò tí àwọn olóògbé ọ̀hún n lọ wá oúnjẹ òòjọ́ wọn ni Boko Haram, tí wọ́n jẹ́ ti ìhà ISWAP dẹ́mì-ín in lójijì.
Ohun a gbọ́ ní pé àwọn agbébọn náà ti ránṣẹ́ sí àwọn èèyàn ọhún ṣaájú ìkọlù, pé kí wọ́n yẹ̀bá fún agbègbè ibi tí ìṣẹlẹ ọhún ti wáyé.

Ẹnìkan tó yọjú síbi ètò sìnkú àwọn olóògbé náà ṣàlàyé fún akọ̀ròyìn pé inú ìpòrúùru ọkàn làwọn olùgbé ìlú náà ń gbé báyìí.

A nílò láti gbárùkù ti àwo̩n ò̩dó̩ nítorí àwo̩n ìran tó ń bò̩ — Seyi Law

Mary Fágbohùn

Aderinposonu ati osere tiata, Seyi Law, ti so pe fun awon oluadanilaraya pe lati je eni pataki sibe lawujo, won gbodo satileyin fun awon iran to n bo leyin won.

O so fun Sunday Scoop pe, “Lati je pataki sibe, eniyan nilo lati setan fun titi awon odo ti o n bo leyin. Ati pe, eniyan ko gbodo tiju lati ko lati odo enikan.”

Nigba to n soro lori eko to ti ko lenu ise re, o wi pe, “Okan lara awon eko ti mo ko ni pe awon omo Naijiria ro pe ise takuntakun eniyan ko ni fise ki eniyan to se aseyori.
Won ro pe awon ni o so eniyan di alaseyori. Sugbon, mo ti ri iro to wa ninu oro naa ti pe. Awon to n satileyin fun mi ni tooto, titi lai ni mo n dupe lowo yin, mi o le e se alaika atileyin yin si.

“Mo tun ti ko pe lara ipenija awon oludaraya ni dida irawo. Eniyan yoo se aseyori ti won ba mo o ati pe anfaani pupo yoo si sile fun.”

Aderinposonu naa tun tenumo pe awon onifonran ko ti gba ipo lowo diderinposonu aladuro se. O wi pe, “Bi awon onifonran ba ti gba ile-ise naa, ki lode ti awon naa fi n seto are diderinposonu? Ipo diderinposonu aladurose si wa nibi to wa. Diderinposonu onisisentele lo bi ti aladurose eyi to ti wa da ‘fonran sise’. Fonran sise beere pelu eniyan bi emi, AY ati Basketmouth. Ni opolopo odun seyin, mo se fonran kan ti mo pe akole re ni, Flat Tummy Jesus, gbogbo eniyan lo tewo gba a. Ti e ba wo awon fonran ode-oni, e o rerin gidi. Mo tun ti ko fonran fun die lara awon ilumooka onifonran to wa nita. Mo ti kopa ninu fonran pelu die lara won ri.”

Ruth Kadiri bo̩wó̩lu Funke Akindele gé̩gé̩ bí igbákejì Gómìnà ìpínlè̩ Eko

Mary Fágbohùn

Osere tiata, Ruth Kadiri-Ezerika ti bowolu akegbe re, Funke Akindele, eni to n dije pelu oludije fun ipo gomina labe egbe oselu People’s Democratic Party, Abdul-Azeez Olajide Adediran ti a mo si Jandor.

Lati igba to ti kede ilepa ninu eto oselu, Akindele ti ri atileyin gba lati odo awon akegbe re, paapaa julo awon obinrin.

Nigba ti awon miiran n yapa ti won si kede atileyin won fun Gomina Babajide Sanwo-Olu ati Gbadebo Rhode-Vivour ti egbe oselu Labour Party(LP), Kadiri yan ifowosowopo re pelu Akindele.

Iya omo meji naa, fi aworan ogbontarigi osere ninu Jenifa’s Diary lede, to si tokasi idi ti oun yoo fi dibo fun ni ojo kokanla osu yii.

Ìdí tí mo fi ń kéde ìpinnu mi láti se ìgbéyàwó mìíràn fáyé – JJC Skillz

Mary Fágbohùn

JJC Skillz, oko osere tiata, Funke Akindele teleri, ti so pe ti oun ba sepinnu lati se igbeyawo miiran, oun o ni kede re ni gbangba.

Eyi waye leyin opolopo ojo ti aheso irohin kan jade pe o ti se igbeyawo pelu omobinrin kan lati ipinle Kano.

Sugbon nigba to n soro ninu atejade The Cable ti ojo Aiku, JJC Skillz wi pe ti oun ba sepinnu lati tun igbeyawo se oun yoo fi se bonkele ni nitori pe o je ti oun nikan.

“Bi mo ba sepinnu lati se igbeyawo miiran tabi yan ona ti maa to, yoo je ipinnu temi nikan ati pe mi o ni kede re faye,” ni ohun ti o so.

JJC Skillz kede iyapa oun ati iyawo re ni osu kefa odun 2022.