Iná mọ̀nàmọ́ná tó ń se mọ́namọ̀na pẹ̀lú ọ̀wọ́n gógó epo ti kó bá ọrọ̀ ajé nǹkan tutu títà
Láti ọwọ́ Yínká Àlàbí
Ina mọnamọna to n se monamona ti ko wahala ba ọrọ aje awọn nnkan tutu ti a n ta bii omi ati awọn ọti lorisiirisii. Bẹẹ ni ko yọ awọn nnkan ọbẹ bii kuro. Awọn ara Eko sọrọ diẹ nipa adojukọ wọn.
Àwọn oníṣòwò náà sọ̀rọ̀ ní ọjọ́rú, sọ pé àpapọ̀ ipa tí ìpèsè agbára tí kò dúró ṣinṣin àti epo rọ̀bì ti mú kí iye owó iṣẹ́ wọn pọ̀ sí i, ó sì dín èrè kù.
Awọn ilé iṣẹ́ oúnjẹ dídì gbára lé iná mànàmáná déédéé láti pa àwọn nǹkan bí adìẹ, tolotolo, ẹja, àti àwọn ọjà mìíràn tí ó lè bàjẹ́ mọ́.
Sibẹsibẹ, ipese ina deedee ti fi agbara mu awọn oniṣowo lati gbẹkẹle awọn jeneratọ, eyi ti o n ṣiṣẹ lori epo, nitori naa o mu ki inawo pọ si.
Ọ̀gbẹ́ni Chika Oluehi, ẹni tó ni Chika Frozen Foods ní Ijora-Olopa, sọ pé òun ti ń fi owó iná mànàmáná àti epo sí iye owó rẹ̀ láti máa bá iṣẹ́ rẹ̀ lọ.
“Tẹ́lẹ̀tẹ́lẹ̀, wọ́n máa ń ta páálí tọ́kì kan fún nǹkan bí N85,000, àmọ́ ó máa ń wà láàárín N105,000 sí N110,000 báyìí.”
“Páálí adìẹ kan tí wọ́n máa ń tà tẹ́lẹ̀ fún nǹkan bí N39,000 sí N41,000, báyìí ni wọ́n ti ń tà á fún N46,000. A gbọ́dọ̀ ṣírò èrè wa dáadáa kí a má baà pàdánù,” gẹgẹ bi o se salaye.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, iye owó epo tó ń pọ̀ sí i tún ní ipa lórí bí àwọn oúnjẹ tó ti dì láti ọ̀dọ̀ àwọn olùpèsè oúnjẹ sí ọjà.
“Nígbà tí owó epo bá ga sókè tí kò sì sí agbára, a máa ná owó púpọ̀ sí i láti gbé àwọn oúnjẹ dídì wọ̀nyí lọ.”
Oníṣòwò mìíràn, Arábìnrin Mojisola Kazeem ti MJ Frozen Foods ní Surulere, sọ pé òun ti dáwọ́ títà àwọn ohun tí ó ti di didi dúró fún ìgbà díẹ̀ nítorí owó epo àti iná mànàmáná.
“Mo ní láti dá a dúró. Mi ò lè fara da ipò iná mànàmáná àti owó epo.
Ó ní, “Mo nírètí pé nígbà tí nǹkan bá padà sí bí mo ṣe wà tẹ́lẹ̀, mo lè bẹ̀rẹ̀ sí í gbéra láti ibi tí mo dúró sí.”
Bákan náà, ọ̀kan lára àwọn tó ń ta ẹja ní Mushin, Arábìnrin Bose Adeyemi, sọ pé òun ti dín iye tí òun ń kó jọ kù báyìí láti yẹra fún ìbàjẹ́.
Arabinrin Yetunde Afolabi, olùtajà ohun mímu onírun ní ọjà Yaba, sọ pé iná mànàmáná tí kò dára ti ní ipa lórí títà rẹ̀ nítorí pé àwọn oníbàárà fẹ́ràn ohun mímu tútù.
