AI yóò rọ́pò àwọn oníròyìn tí kò kọ́ ẹ̀kọ́ kún ẹ̀kọ́ nìkan – Alaga NUJ
Yínká Àlàbí
Comrade Akeem Abas, Alaga, Nigeria Union of Journalists (NUJ), Oyo State Council, sọ pé Artificial Intelligence (AI) le ropo awọn oniroyin ti ko wa imọ kun imọ.
Abas sọ èyí ní Ibadan ní ọjọ́rú ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ AI ọjọ́ méjì, tí ìgbìmọ̀ ìpínlẹ̀ náà ṣètò pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú American Open University, Nàìjíríà.
Iròyìn gbe e pé àkọlé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà ni “Fún àwọn oníròyìn ní agbára pẹ̀lú ọgbọ́n àtọwọ́dá fún iṣẹ́ ìròyìn tó dára, tó ní ìmọ̀ tuntun àti tó ṣetán fún ọjọ́ iwájú”.
Gẹ́gẹ́ bí Abas ti sọ, oníròyìn tí ó ní agbára lórí ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ kì í ṣe ewu fún ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè, ṣùgbọ́n ó jẹ́ alábáṣiṣẹpọ̀ pàtàkì nínú kíkọ́ orílẹ̀-èdè.
Ó sọ pé pẹ̀lú ìmọ̀ AI, àwọn oníròyìn lè di olùdámọ̀ràn ìròyìn, tí wọ́n ń fún àwọn ìjọba, àwọn ilé-iṣẹ́ àti àwọn ẹ̀ka àdáni ní ìwádìí, ní ṣíṣe àgbéyẹ̀wò dátà, ètò àkóónú, àti iṣẹ́ ìmọ̀ràn ìbánisọ̀rọ̀.
Ó fi kún un pé wọ́n lè kọ́ àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn àti ìmọ̀ ẹ̀rọ tuntun, àwọn ibi ìṣàyẹ̀wò òtítọ́, àwọn ibi ìwádìí, àti àwọn ibi ìròhìn tí wọ́n ń ran lọ́wọ́ láti ṣiṣẹ́ fún àwọn ènìyàn pàtàkì.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, àwọn oníròyìn tún lè ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdámọ̀ràn ìlànà àti àwọn ogunagbongbo lórí ìbánisọ̀rọ̀ gbogbogbò, ní ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba, àwọn aṣòfin, àti àwọn ilé iṣẹ́ ìdàgbàsókè pẹ̀lú àwọn òye tí ó dá lórí ìwádìí, àwọn ọgbọ́n ìbáṣepọ̀ gbogbogbò, àti àwọn ìtàn tí ó darí ẹ̀rí.
Abas sọ pé, ní ìtumọ̀ òótọ́ rẹ̀, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà kò jẹ́ fún àánú, bí kò ṣe fún kíkọ́ agbára.
“Ìran yìí bá Ètò Ọrọ̀ Ajé Nàìjíríà mu, èyí tí ó fi àwọn ọgbọ́n, àtúnṣe tuntun, ìṣòwò, àti ìdàgbàsókè owó ènìyàn sí ipò àkọ́kọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ń darí ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè.”
“Bí orílẹ̀-èdè náà ṣe ń tẹ̀síwájú sí ètò ọrọ̀ ajé tí ó dá lórí ìmọ̀, a kò gbọdọ̀ yọ àwọn oníròyìn kúrò nínú ìyípadà yìí.”
“Nígbà ìpolongo ìdìbò wa, a ṣe ìlérí láti kọjá ìdarí àmì sí ìṣọ̀kan tí a gbé kalẹ̀ nípasẹ̀ ìlànà, a sì ṣe ìlérí láti fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wa ní àwọn ọgbọ́n tí ó túmọ̀ sí ìbáramu, ìdúróṣinṣin, àti ọlá nínú ọrọ̀ ajé tí ń yípadà.”
Ó ní, “Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí fún àwọn oníròyìn Ọgọfa (120) jẹ́ ìmúṣẹ tààràtà ti ìlérí yẹn; AI kò ní rọ́pò àwọn oníròyìn, yóò rọ́pò àwọn oníròyìn tí wọ́n kọ̀ láti kọ́ ẹ̀kọ́ nìkan.”
Abas rọ àwọn olùkópa láti yípadà láti ìròyìn ojoojúmọ́ sí ìròyìn oníròyìn tí ó dá lórí ìwádìí àti ìdáhùn.
Ó pe àwọn oníròyìn láti béèrè ìbéèrè lórí ìwífún, túmọ̀ àwọn ìlànà, kí wọ́n sì tan ìmọ́lẹ̀ sí àwọn aráàlú ní ọ̀nà tí yóò mú kí ìjọba tiwantiwa àti ìjíhìn lágbára sí i.
“Fún àwọn olùṣètò òfin àti àwọn olùníláárí tó wà níbẹ̀, ètò yìí ń fi ìránṣẹ́ tó lágbára ránṣẹ́; ìdókòwò sí àwọn oníròyìn jẹ́ ìdókòwò sí àṣírí, ìdúróṣinṣin àti ìṣàkóso tó ní ìmọ̀.
“Ilé iṣẹ́ ìròyìn tó ní ìmọ̀ ẹ̀rọ kì í ṣe ohun tó dára láti fi ṣe iṣẹ́ afẹ́fẹ́; ó jẹ́ ohun tó pọndandan fún orílẹ̀-èdè.”
“Ẹ jẹ́ kí a rántí pé iṣẹ́ ìròyìn ti yege gbogbo ìdàrúdàpọ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ nítorí pé ó ń yí padà láìfi ẹ̀mí rẹ̀ sílẹ̀.”
“Ọgbọ́n inú ẹ̀dá gbọ́dọ̀ mú ìdájọ́ ènìyàn pọ̀ sí i, kì í ṣe láti rọ́pò rẹ̀; ó gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́ fún ìjọba tiwantiwa, kì í ṣe láti ba a jẹ́,” Abas salaye.
Ni bayii, Kọmíṣọ́nà fún Ìròyìn ní Ìpínlẹ̀ Oyo, Ọmọba Dotun Oyelade, ṣàpèjúwe ìfarahàn AI gẹ́gẹ́ bí ìdàgbàsókè rere.
Sibẹsibẹ, Oyelade sọ pe, gẹgẹ bi eyikeyi awọn imotuntun agbaye miiran, AI wa pẹlu awọn abawọn tirẹ, nitori pe awọn oniwun wẹẹbu tabi awọn olumulo ori ayelujara le lo o fun awọn lilo odi ti o lewu.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, àwọn ìwádìí ti fihàn pé AI jẹ́ apá pàtàkì nínú iṣẹ́ ìròyìn, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí lónìí àti ní ọjọ́ iwájú.
“Ní Ìpínlẹ̀ Oyo, ohun pàtàkì tó wà lẹ́yìn àṣeyọrí ìjọba tí Seyi Makinde ń darí ni bí a ṣe ń fi ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìwádìí sí ìjọ́ba.
“Ile-iṣẹ fun Ilẹ, Ile ati Idagbasoke Ilu n lo awọn iṣowo ilẹ wọn lati ṣe afihan igba ọtun, nitorin aa a ti dina awọn jiji owo.
“Wọ́n ti mú ìwà ẹ̀tàn dé ibi tí ó kéré jùlọ, ó sì ti ṣe ìrànlọ́wọ́ gidigidi láti mú kí owó ìnáwó ìpínlẹ̀ náà pọ̀ sí i, ó sì dé biliọnu mẹtalelọgọrun-un (N103 billion) ní ọdún 2025.”
Ó ní, “Nọ́mbà yìí nìkan dúró fún ju àpapọ̀ IGR ti àwọn ìjọba méjì tó kọjá ní ìpínlẹ̀ náà lọ.”
Oyelade bẹ awọn oniroyin lati lo anfani naa lati lo awọn anfani ati imọ ti a pese ni iṣẹlẹ ọjọ meji fun lilo ti ara ẹni ati ti ile-iṣẹ.
Ó tún yin àwọn olórí tuntun ti Oyo NUJ fún ṣíṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà láàárín oṣù méjì tí wọ́n ti gba ipò.
Bákan náà, Dókítà Seyi Akanbi, ọga agba fún Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti American Open University, Nàìjíríà, ṣàpèjúwe AI gẹ́gẹ́ bí ojútùú, ní ọwọ́ àwọn ènìyàn rere nìkan.
Akanbi sọ pe awọn alaye ti ko tọ, awọn iroyin eke ati awọn ikede jẹ awọn ewu si iṣẹ iroyin.
Nítorí náà, ó rọ àwọn oníròyìn láti kọ́ ẹ̀kọ́ àti láti lo ìmọ̀ nípa ìṣiṣẹ́ ọpọlọ fún ìwà títọ́ àkóónú, ojuse àwùjọ, ìtayọ iṣẹ́, ìṣẹ̀dá tuntun àti àtúnṣe.
Ọga agba Fasiti naa gba wọn nímọ̀ràn láti bá àwọn àjọ bíi Google ṣiṣẹ́ pọ̀ láti ṣẹ̀dá ìpìlẹ̀ àyẹ̀wò òtítọ́ fún ìpéye.
